Mohamed Refik MEDNI
Phoenix Medical Journal - 2026;8(1):21-27
Amaç: Türkiye'de viral gastroenteritin sağlık sistemi üzerindeki yüküne ilişkin veriler sınırlıdır ve bu durum yönetimi zorlaştırmaktadır. Bu çalışma, Türkiye'nin Hakkâri ilinde bir yıllık dönemde çocuklarda rotavirüs ve adenovirüs enfeksiyonlarının prevalansını değerlendirmiş ve mevsim, yaş ve cinsiyete göre dağılımını incelemiştir. Gereç ve Yöntem: Geçtiğimiz bir yıla ait hastane kayıtlarından rotavirüs ve adenovirüs dışkı antijen test sonuçları geriye dönük olarak analiz edilmiştir. Veriler mevsim, yaş grubu ve cinsiyete göre kategorize edilerek değerlendirilmiştir. Bulgular: Toplam 1.278 rotavirüs ve 1.270 adenovirüs test sonucu incelenmiştir. Pozitiflik oranı rotavirüs için %11,6, adenovirüs için ise %16,0 olarak bulunmuştur. Her iki virüs de sonbahar ve kış aylarında zirveye ulaşmış; rotavirüs için %10, adenovirüs için %12'ye erişmiştir. Tüm pozitif sonuçların %58'ini adenovirüs oluşturmuştur. Rotavirüs, adenovirüse kıyasla daha belirgin bir mevsimsellik göstermiş; sonbaharda %17,1 olan pozitiflik oranı yazın %3,9'a düşmüştür. Erkek çocuklarda rotavirüs pozitifliği %13, kızlarda %9,72 iken; adenovirüs oranları sırasıyla %13 ve %14 olarak saptanmıştır. En fazla test 0-2 yaş grubundaki çocuklarda yapılmıştır. Bu grupta rotavirüs pozitifliği %10,5, adenovirüs pozitifliği ise %13,3 olup yaş grupları arasında anlamlı fark bulunmamıştır. Sonuçlar: Bu bulgular, Hakkâri'de 0-2 yaş arası çocuklarda belirgin mevsimsellik, erkek cinsiyet baskınlığı ve yüksek test yükünü doğrulamaktadır. Özellikle zirve mevsimlerde sürveyansın artırılması, aşı ve koruyucu önlemlerin önceliklendirilmesi, bu göz ardı edilen yükün yönetilmesine yönelik bölgesel halk sağlığı planlamalarına katkı sağlayabilir. Bu çalışmanın başlıca sınırlaması, tek merkezli ve yalnızca bir yıllık verilerden oluşmasıdır; bu nedenle yıllar arası değişkenliği tam olarak yansıtmayabilir.
