Muhammet KESİN
Akdeniz Tıp Dergisi - 2026;12(2026):1-11
Amaç: Aşılama programları salgın hastalıkların kontrol altına alınmasında önemli bir role sahiptir. Ancak aşıların çocuk sağlığına yarardan çok zarar verdiği düşüncesi son yıllarda artış göstermiştir. Aşı karşıtı hareketler ise aşılama programlarını sekteye uğratmaktadır. Bu durum, aşıyla önlenebilir hastalıkların mortalite ve morbidite oranlarında artışa yol açtığı için küresel bir halk sağlığı sorunu olarak öne çıkmaktadır. Bu çalışma, aşı karşıtlığı üzerine yapılan araştırmaları analiz etmeyi, mevcut eğilimleri belirlemeyi ve daha fazla çalışma için potansiyel alanları vurgulamayı amaçlamaktadır. Yöntem: Araştırmada aşı karşıtlığı ile ilgili bilimsel yayınları analiz etmek için bibliyometrik analiz yöntemi kullanılmıştır. Web of Science veri tabanında 04.02.2025 tarihine kadar üretilen tüm makalelerin bibliyometrik verileri esas alınmıştır. Araştırmanın analizi VOSviewer programı ve Microsoft Excel programı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Bulgular: Bu çalışma 1189 makale ile gerçekleştirilmiştir. Aşı karşıtlığı ile ilgili yayınlar 2011 yılından sonra her yıl artarak 2022 yılında zirveye ulaşmıştır. Ayrıca, 98 ülkeden 1796 kuruluş ve 4381 yazarın konuyla ilgili makale yayınladığı görülmüştür. Anahtar kelime analizinde en sık kullanılan kelimelerin iletişimle ilgili kelimeler, COVID-19 ve aşı karşıtlığı olduğu görülmektedir. Sonuç: Araştırma, COVID-19 pandemisinin aşı karşıtı davranışlardaki artışta önemli bir neden olduğunu göstermektedir. Ayrıca, artan sosyal medya etkileşimi ve yanlış bilgilerin hızla yayılması aşı karşıtı davranışları etkileyerek aşılama oranlarında düşüşe neden olduğu görülmüştür.
