Amelia RIZZO, Martina BARBERA, Francesca BRUNO
Humanistic Perspective - 2025;7(3):218-235
Bu çalışma, aşırı uyarılma, kişilik özellikleri ve anksiyete duyarlılığı arasındaki ilişkileri incelemektedir. Çalışmada Aşırı Uyarılma Ölçeği (H-scale), Beş Faktörlü Kişilik Anketi (BFQ) ve Anksiyete Duyarlılığı İndeksi-3 (ASI-3) kullanılmıştır. Toplam 1.118 İtalyan yetişkin (534 erkek, 584 kadın; Ort. = 35.61, SS = 12.47) araştırmaya katılmıştır. Pearson korelasyonları ve ağ analizi sonuçları, içe bakış (introspection) ve reaktivite ile duygu kontrolü, dürtü kontrolü ve duygusal kararlılık arasında anlamlı negatif ilişkiler olduğunu ortaya koymuştur. Bu bulgular, daha yüksek içe bakış ve reaktivite düzeyine sahip bireylerin duygularını düzenlemede ve istikrarı sürdürmede daha fazla güçlük yaşayabileceğini göstermektedir. Ayrıca, reaktivite ile dinamizm, baskınlık ve dışadönüklük arasında negatif korelasyonlar saptanmıştır; bu durum daha düşük katılım, atılganlık ve canlılık düzeylerine işaret etmektedir. Grafiksel ağ görselleştirmesi, aşırı uyarılma, kişilik özellikleri ve anksiyete duyarlılığı arasındaki ilişkileri ortaya koyan bir model sunmuştur. Bulgular, yüksek düzeyde içe bakış ve reaktivitenin zayıf duygusal düzenleme ve artan anksiyete riskiyle ilişkili olduğunu vurgulamaktadır. Bu durum, hedefe yönelik psikolojik müdahalelerin önemine işaret etmektedir.
