Utku URGAN, Cigdem CAGLAYAN
Anadolu Kliniği Tıp Bilimleri Dergisi - 2026;31(2):200-211
Amaç: Bu çalışmada, Kocaeli ilindeki asistan hekimlerin çalışma koşullarını, organizasyonel stres seviyelerini değerlendirmeyi ve stresle ilişkili faktörleri belirlemeyi amaçlanmıştır. Yöntemler: Bu kesitsel çalışma 1 Haziran 2017 ile 30 Eylül 2017 tarihleri arasında yürütülmüş olup, ildeki tüm asistan hekimlere (n=350) ulaşmak hedeflenmiştir. Sosyodemografik özellikler, uyku süresi, çalışma yaşamına ait parametreler ve kesici-delici alet yaralanması yaşama durumu hazırlanan soru formu ile toplanmıştır. Organizasyonel stres seviyeleri dört ana başlık, 15 alt ölçekten oluşan Doetinchem Organizasyonel Stres Anketi kullanılarak değerlendirilmiştir. 15 alt ölçekten oluşur. Bağımsız değişkenler ile stres seviyeleri arasındaki ilişkiler analiz edilmiştir. p<0,05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir. Bulgular: Asistan hekimlerin yaş ortalaması 28,7+/-2,4 yıl, günlük uyku süresi 6,4+/-1,0 saat, aylık gece nöbeti sayısı 6,0+/-3,5 ve haftalık çalışma süresi 67,6+/-23,7 saat olarak bulunmuştur. Aşırı iş yükü ve işyerinden ayrılamama için VOS-D medyan (Q1-Q3) puanları sırasıyla 3.89 (3.44-4.22) ve 3,33 (2.67-3.67) olarak bulunmuştur. Ölçeklere ait stres puanları, cerrahi tıp bilimlerinde görev yapan, haftada 65 saatten fazla çalışan, aylık gece nöbeti sayısı yediden fazla olan, kadın ve kesici delici alet yaralanması yaşayan asistan hekimler arasında daha yüksek bulunmuştur. Bu gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar saptanmıştır. Aşırı iş yükü için stres medyan puanı en yüksek olan asistan hekimler, aylık gece nöbeti sayısı yediden fazla olanlar ve cerrahi tıp bilimlerinde çalışanlar olup medyan puanları sırasıyla 4.11 (3,78-4,56) ve 4.11 (3,78-4,44) olarak saptanmıştır. Sonuçlar: Asistan hekimler, aşırı iş yükü, rol çatışması, işyerinden ayrılamama ve karar alma süreçlerine sınırlı katılım nedeniyle önemli ölçüde stres yaşamaktadır. Asistan hekimlerin, çalışma koşullarının iyileştirilmesi ve örgütsel stres faktörlerinin ele alınması, sağlık ve güvenlikleri için elzemdir.
