Kyuichi MIYAZAKI
Journal of Cognitive-Behavioral Psychotherapy and Research - 2026;15(2):108-115
Askeri psikolojik destek sistemleri bakıma erişim için birden çok yol sunar; ancak performansın risk altında olduğu fakat uzman hizmet eşiklerinin karşılanmadığı subklinik düzeylerde istikrarlı bir yararlanma açığı sürmektedir. Bu makale, bozukluk etiketleri yerine yineleme (perseverasyon), tehdit izleme ve esnek olmayan kontrol gibi bilgi işleme örüntülerini hedefleyen, metakognitif çerçeveli ve performansla uyumlu bir yaklaşım önermektedir. Öz Düzenleyici Yürütücü İşlev (S-REF) modeli ve metakognitif terapiye dayalı olarak, kısa ve beceri odaklı unsurların tanısal bir yol oluşturulmadan mevcut eğitimlerin içine gömülebileceğini savunur. Öneri iki önleme düzeyini vurgulamaktadır. Evrensel düzeyde, bilişsel-dikkatsel sendrom hakkında kısa bir okuryazarlık ile dikkat kaydırma ve ayrışmış tepki verme (detached responding) mikro uygulamaları kısa bloklar halinde sunulabilir ve göreve bağlı ipuçlarıyla pekiştirilebilir. Seçici/gösterilmiş düzeyde, küçük grup çalışmaları veya kısa bire bir oturumlar; günlük performansı bozan bilişsel-dikkatsel döngüleri azaltmak için S-REF temelli formülasyon, ayrışma (disengagement) uygulaması ve metakognitif inanç testini kullanır. Tasarım ilkeleri; rolle uyumlu çerçeveleme, asgari işlem maliyeti, gizlilik konusunda açıklık, modülerlik ve görev/mission görevlerine göre bağlamsallaştırmayı içerir. Ayrıca, benimsenmenin kültür ve tempo ile değişececeğini ve bazı başvuruların önleyici mikro alıştırmaların ötesinde olguya göre formüle edilmiş protokoller gerektireceğini kabul ederek, sınır koşullarını ve pragmatik değerlendirme yönlerini ortaya koyar. Bu sınırlılıklar altında -kısa, gömülü, S-REF ile tutarlı ve açık sevk seçenekleriyle eşleştirilmiş biçimde- uygulandığında, metakognitif çerçeveli unsurlar mevcut klinik hizmetleri tamamlayarak subklinik personel için kabul edilebilirlik açığını daraltmada uygulanabilir bir yol sunar.
