ŞAHİN KAYMAK, ALİ İHSAN UZAR
Ege Klinikleri Tıp Dergisi - 2020;58(1):84-89
Amaç: Ateşli silahlara bağlı karaciğer yaralanmalarında mortaliteyi etkileyen faktörleri belirlemek. Materyal ve Metod: Çalışmada 593 karaciğer yaralanma olgusuna ait bilgiler retrospektif olarak incelendi. Bu olgularda yaralanmaya neden olan projektil (wounding agent), yaralanmadan sonra uygulanan hızlı mayi replasmanı, injury- surgery time, yaralanan bölgenin anatomik özelliği (sağ, sol ve bilobar) ve karaciğerdeki hasarlanma derecesinin (Grade) mortalite üzerine etkisi araştırıldı. Bulgular: Saldırı (piyade) tüfeği yaralanmalarında mortalite oranı ( %23.9), tabanca ve şarapnel yaralanmalarına göre (%13 ve 11.3) anlamlı olarak yüksek bulundu. Preoperatif dönemde uygulanan hızlı mayi tedavisinin mortaliteyi azalttığı (%16.9 ve %26.1), injury surgery intervali, 2 saatten kısa ve uzun olan olgularda mortalitenin anlamlı olarak değiştiği (%13.7 ve %25), bütün yaralanma tiplerinde, bilobar ve sağ lob yaralanmalarında mortalitenin sol loba göre daha yüksek olduğu ve görülen ölümlerin en büyük nedeninin şok veya asidoz, hipotermi ve koagülopati olduğu belirlendi. Tartışma ve Sonuç: Karaciğer yaralanmalarında mortalite; wounding agent, yaralanmanın anatomik özelliği ve tedaviye göre değişiklik gösterir.
