GAMZE ERKİLİNÇ, MEHMET BEDİR, LEYLA ELİF ÖZGÜ AYÖZGER, HATİCE KÜBRA DOĞAN, NASİF FATİH KARAKUYU
Genel Tıp Dergisi - 2023;33(1):14-20
Amaç: Antioksidan özelliği ile bilinen Astaksantin’in (ATX) radyasyon verilen sıçanların böbrekleri üzerindeki etkilerini biyokimyasal olarak total oksidan düzeyi (TOS), total antioksidan düzeyi (TAS), Cas3 (Sistein Aspartat Spesifik ProteASE’ler), TNF-a (Tümör nekroz faktörü-alfa) ile immünohistokimyasal olarak ve P53, SIRT (Sirtuin -1) yolakları ile moleküler olarak değerlendirmek. Gereç ve Yöntem: Sıçanlar 4 gruba ayrıldı (grup başına 8 sıçan): kontrol, radyoterapi (RT), RT+ATX, ATX. Sıçanlara 7 gün boyunca 4 mg/kg ATX verildi. RT ile hasar görmüş sıçanların böbreklerinde ATX’in etkisini tüm gruplarda TAS, TOS, Cas 3, TNF-α ve SIRT-1, P53 ile karşılaştırarak değerlendirdik. Bulgular: TAS düzeyleri kontrol, RT, RT+ATX ve ATX grupları arasında benzerdi. TOS seviyeleri, ATX grubunda RT, Kontrol ve RT+ATX gruplarına kıyasla anlamlı derecede düşüktü. RT grubunda histopatolojik olarak belirgin hiperemi ve bazı böbreklerde küçük kanamalar gözlendi. Ayrıca bu grupta belirgin glomerüler skleroz da saptandı. ATX ile, RT+ATX grubunda belirgin şekilde iyileşme gözlemledik. İmmünohistokimyasal olarak RT grubunda Cas3 ekspresyonlarında artış, TNF-α’nın tübüler hücreler ekspresyonu saptandı. ATX tedavisi, RT+ATX grubunda Cas3 ve TNF-α ekspresyonunu azalttı. Hem kontrol hem de ATX gruplarında Cas3 ve TNF-α ekspresyonu gözlenmedi. SIRT-1, P53 değerlerinde gruplar arasında anlamlı fark yoktu. Sonuç: Astaksantin’in radyasyon sonrası böbrek hasarında tübüler ve glomerüler hücrelerin iyileşmesine fayda sağlayabilecek bir karotenoid olduğu ve oksidatif stres üzerinde olumlu etkileri olduğu gözlendi.
