ASTIM KONTROL TESTİ’Nİ KİM YAPMALI: HASTA? HEKİM?

SEDA BEYHAN SAGMEN, SEVDA ŞENER CÖMERT, COŞKUN DOĞAN, ELİF TORUN PARMAKSIZ, ALİ FİDAN, BANU MUSAFFA SALEPCİ, NESRİN KIRAL

Southern Clinics of Istanbul Eurasia - 2020;31(1):64-68

SBU Kartal Dr. Lutfi Kirdar EAH Göğüs Hastalıkları Kliniği, İstanbul

 

GİRİŞ ve AMAÇ: Astım hastalığının tedavisinde, hastalığın tedavi ile kontrol altında tutulması hedeflenmektedir. Astım kontrol testi (AKT) günümüzde en çok kullanılan, hastalar ve aileleri tarafından da kolayca anlaşılan ve astımın iyi veya kötü seyirde olduğunu gösteren önemli bir testtir. Bu test klinik pratikte hasta tarafından doldurulmaktadır. Çalışmanın amacı AKT’nin hekim tarafından doldurulmasının sonucu nasıl etkileyeceğinin ve sonuçların klinik ve fonksiyonel parametreler ile uyumunun değerlendirilmesidir. YÖNTEM ve GEREÇLER: Çalışmaya hastanemiz göğüs hastalıkları polikliniğine Haziran–Ağustos 2016 tarihleri arasında başvuran ve en az bir yıldır astım tanısı olan hastalar dahil edildi. Hastaların demografik özellikleri, fizik muayene bulguları, solunum fonksiyon testi değerleri, almakta oldukları astım tedavisi, eğitim durumları, aylık gelirleri ve çalışma durumları kayıt edildi. Hastalar poliklinik muayenesi öncesi kendileri AKT cevapladılar. Aynı test muayene sırasında hastaya doktor tarafından tekrar soruldu. İki testin sonuçlarının birbirleri ile uyumu, bunu etkileyen faktörler ve AKT sonuçlarının klinik ve fonksiyonel parametreler ile olan ilişkisi SPSS 17.0 ile istatistiksel olarak değerlendirildi. BULGULAR: Çalışmaya yaş ortalamaları 38.8±13.6 (14–76) yıl olan, 58 (%55) kadın 47 (%44.8) erkek toplam 105 astım hastası alındı. Olguların AKT ortalama puanı 14.5±5.8, hekim tarafından yapılan testte ise 13.9±4.4 idi. Olguların 33.3’ü üniversite, %23.8’i lise, %38.1’i ilkokul, %4.8’i ise ortaokul mezunu idi. Astım kontrol testinin hekim tarafından doldurulması ile hasta tarafından doldurulması arasında sonuçlarda istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu görüldü (p=0.02). Hastanın eğitim durumunun bunu etkileyen en önemli faktör olduğu saptandı. Hekim tarafından yapılan AKT’nin sonuçlarının klinik ve fonksiyonel parametreler ile daha uyumlu olduğu saptandı. TARTIŞMA ve SONUÇ: Çalışmamız bize eğitim düzeyi düşük olan toplumlarda AKT’nin hekim tarafından yapılmasının astım kontrolü ile daha uyumlu sonuçlar verebileceğini gösterdi. Bu amaçla astım çalışma gruplarının çok merkezli ve daha geniş hasta sayısı ile çalışmalar yapmasının yol gösterici olacağını düşünüyoruz.