Tuhan KURTULMUŞ, Sercan OKTAR, Hakan ESKARA, Yusuf DEMİR, Osman Yuksel YAVUZ
Ulusal Travma ve Acil Cerrahi Dergisi - 2026;32(11):1400-1406
AMAÇ: Atlar tarih boyunca insan yaşamında önemli bir yer edinmiştir. Günümüzde at biniciliği hem rekreasyonel hem de terapötik amaçlarla giderek yaygınlaşmaktadır. Buna rağmen, attan düşmeye bağlı yaralanmalar literatürde sınırlı olarak ele alınmıştır. Bu çalışmanın amacı, at biniciliği sırasında meydana gelen travmaları değerlendirmektir. GEREÇ VE YÖNTEM: Bu retrospektif çalışma, 2019-2024 yılları arasında Sancaktepe Şehit Prof. Dr. İlhan Varank Eğitim ve Araştırma Hastanesi acil servisine attan düşme şikayeti ile başvuran hastaları kapsamaktadır. Veriler hastane otomasyon sistemi ve görüntüleme arşiv sistemi (PACS) üzerinden elde edilmiştir. Isırılma, tekmelenme veya at bakımı sırasında gelişen yaralanmalar çalışma dışı bırakılmıştır. Yaş, cinsiyet, travma bölgesi, tedavi yöntemi ve hastanede yatış süresi analiz edilmiştir. BULGULAR: Toplam 86 hasta değerlendirilmiştir. Hastaların %50'si erkek, %50'si kadındır ve ortalama yaş 34+/-12.1 (7-69) yıldır. Hastaların %20.9'u hastaneye yatırılırken, %79.1'i ayaktan tedavi edilmiştir. Ortalama ISS değeri 7.6 olup, çoğunluk hafif yaralanma grubundadır. En sık yaralanan bölge üst ekstremitedir (%45.3). Hastaların %20.9'unda cerrahi tedavi uygulanmıştır. Kadınlarda pelvis ve omurga, erkeklerde alt ekstremite yaralanmaları daha sık saptanmıştır (p<0.05). Beş hastada yoğun bakım ihtiyacı gelişmiş, GKS 5 olan ve koruyucu ekipman kullanmayan bir hasta eksitus olmuştur. SONUÇ: At biniciliğine bağlı yaralanmalar hafif travmalardan yaşamı tehdit eden durumlara kadar geniş bir spektrumda seyretmektedir. Çoğu hasta ortopedi ve travmatoloji kapsamında yönetilmektedir. Ağır olgularda koruyucu ekipman kullanımının önemli olabileceği düşünülmekle birlikte, bu ilişkinin netleştirilmesi için ileri çalışmalara ihtiyaç vardır.