Elif Azize ÖZŞAHİN DELİBAŞ
Online Türk Sağlık Bilimleri Dergisi - 2026;11(2):205-212
Amaç: Bu çalışma, ateroskleroz hastalarında trigliserid-glikoz (TyG) indeksi, lipit birikim ürünü (LAP) ve viseral adipozite indeksi (VAI) dahil olmak üzere trigliserid bazlı indeksler ile glikozillenmiş hemoglobin A (HbA1c) düzeyleri arasındaki bağımsız ilişkileri incelemek amacıyla yapılmıştır. Materyal ve Metot: Bu retrospektif kesitsel analiz, ateroskleroz hastalarının kaydedilmiş demografik, antropometrik ve laboratuvar verileri kullanılarak 113 hasta üzerinde gerçekleştirilmiştir. TyG, LAP ve VAI indeksleri, mevcut antropometrik ve biyokimyasal ölçümlerden standart formüller kullanılarak hesaplanmıştır. Katılımcılar HbA1c düzeylerine göre normal (<%5,7), prediyabet (%5,7-6,4) ve diyabet (%>=6,5) olarak sınıflandırıldı. Korelasyon analizleri, grup karşılaştırmaları (ANOVA veya Kruskal-Wallis) ve vücut kitle indeksi (VKI), bel-boy oranı (WHtR), yüksek yoğunluklu lipoprotein kolesterol (HDL-C), yaş ve cinsiyete göre ayarlanmış çok değişkenli lojistik regresyon modelleri uygulandı. Bulgular: HbA1c düzeyleri, TyG (r = 0,32, p = 0,009), LAP (r = 0,47, p < 0,001) ve VAI (r = 0,36, p = 0,004) ile anlamlı pozitif korelasyon gösterdi. Tüm indeksler HbA1c kategorileri arasında anlamlı şekilde artış gösterdi (p < 0,001). Çok değişkenli analizde yalnızca TyG indeksinin yüksek HbA1c düzeyleri ile bağımsız olarak ilişkili olduğu saptandı (OR = 21,57, %95 GA: 6,53-71,24, p < 0,001). Alıcı işletim karakteristiği (ROC) analizi, TyG indeksinin iyi ayırt edici performansa sahip olduğunu gösterdi (EAA = 0,83) ve optimal kesim değeri 9,0 olarak belirlendi. Sonuç: Trigliserid bazlı metabolik indeksler arasında, TyG indeksi yüksek HbA1c ile en güçlü bağımsız ilişkiyi gösterdi, bu da aterosklerozlu hastalarda glisemik dengesizliğin basit bir belirteci olarak klinik yararını ortaya koydu.
