Ali Murat BASAK, Ali AYDILEK
Ulusal Travma ve Acil Cerrahi Dergisi - 2026;32(5):610-617
AMAÇ: Distal humerusu içeren yüksek enerjili ateşli silah yaralanmaları sıklıkla belirgin parçalanma, ciddi yumuşak doku hasarı ve kontaminasyon ile sonuçlanır ve bu durum definitif fiksasyonu hem teknik hem de biyolojik açıdan zorlaştırır. Geçici stabilizasyon ile uygulanan evreli tedavi sürecinde, definitif fiksasyon öncesinde ekstraartiküler kallus oluşumu gelişebilir ve bu durum söz konusu dokunun korunması veya eksize edilmesine ilişkin cerrahi karar sürecini etkileyebilir. Bu çalışmanın amacı, ateşli silah yaralanmalarına bağlı yüksek enerjili distal humerus kırıklarında ekstraartiküler kallusun korunmasına dayalı fiksasyon stratejisinin klinik ve radyolojik sonuçlarını değerlendirmektir. GEREÇ VE YÖNTEM: Bu retrospektif çalışmaya 2016-2024 yılları arasında yüksek enerjili ateşli silah yaralanmasına bağlı Gustilo-Anderson tip IIIA distal humerus kırığı nedeniyle tedavi edilen 21 erkek hasta dahil edildi. Tüm hastalarda definitif fiksasyon öncesinde geçici stabilizasyon uygulanmıştır. Hastalar intraoperatif olarak ekstraartiküler kallus dokusunun korunmasına (n=9) veya eksize edilmesine (n=12) göre iki gruba ayrılmıştır. Fonksiyonel sonuçlar Disabilities of the Arm, Shoulder and Hand (DASH) ve Mayo Elbow Performance Index (MEPI) skorları ile değerlendirilmiş, radyolojik kaynama süreleri kaydedilmiştir. BULGULAR: Hastaların ortalama yaşı 28 yıl (22-43) idi. AO/OTA sınıflamasına göre kırıkların %81'i 13C3 tipindeydi. Beş hastada (%23.8) periferik sinir yaralanması, beş hastada (%23.8) heterotopik ossifikasyon saptandı. Gruplar arasında DASH, MEPI, eklem hareket açıklığı veya enfeksiyon oranları açısından anlamlı fark bulunmadı (tüm p>0.05). Bununla birlikte kallusun korunduğu grupta kaynama süresi anlamlı olarak daha kısa bulundu (18.0+/-3.1 vs. 23.5+/-3.3 hafta, p=0.004). Periferik sinir yaralanması (p=0,043) ve heterotopik ossifikasyon (p=0.025) daha yüksek DASH skorları ile ilişkili bulunarak daha kötü fonksiyonel iyileşmeye işaret etti. SONUÇ: Ekstraartiküler kallusun korunduğu fiksasyon yaklaşımı, yüksek enerjili ateşli silah yaralanmalarına bağlı distal humerus kırıklarının tedavisinde biyolojik avantaj sağlayabilir ve fonksiyonel sonuçları olumsuz etkilemeden daha erken kemik kaynamasına olanak tanıyabilir. Ekstraartiküler kallusun anatomik redüksiyonu engellemediği durumlarda, evreli hasar kontrolünden definitif fiksasyona uzanan tedavi stratejisinin bir parçası olarak yerinde korunması düşünülebilir.
