GÜLŞAH KONAKOĞLU, AYŞEM ECEM ÖZDEMİR, ÖZNUR KAYA SAĞLAM, BÜŞRA SAYİR
İstanbul Gelişim Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi - 2025;9(26):771-783
Otonom sinir sistemi (OSS), istemsiz olarak çalışan ve hayati fonksiyonları kontrol eden bir yapıdır. Vagus Sinir Uyarımı (VSU), sempatik ve parasempatik sinir sistemi aktivasyonu arasındaki dengesizlik durumlarında OSS işlev bozukluklarını ele almaya odaklanan yeni bir tedavi yöntemidir. VSU ile parasempatik aktivite (PA) artarken sempatik aktivite (SA) azalır ve bu durum kardiyovasküler parametreleri etkiler. Kalp hızı her atışta dalgalanır ve dolayısıyla PA ve SA sinyallerinin sinoatriyal düğüm üzerindeki etkisini yansıtır. Araştırmalar, bireyler yaşlandıkça kalpteki PA tonunun azaldığını, SA tonunun ise arttığını göstermektedir. Vagal tonu değerlendirmek için kalp hızı değişkenliği (KHD) ve solunum sinüs aritmisi kullanıldığında, PA’nın kalp üzerindeki kontrolünde bir düşüş gösterirler. Otonom dengedeki bu değişim, kardiyovasküler hastalık geliştirme riskinin artmasıyla bağlantılıdır. Bu nedenle, bu dengenin yeniden sağlanmasını terapötik bir hedef olarak düşünmek önemlidir. Kalp hızı değişkenliği, OSS fonksiyonlarını değerlendirmek için en çok kullanılan yöntemdir. Bu derlemede, auriküler VSU’nun HRV üzerindeki etkisini araştıran çalışmalar değerlendirilmiştir. Sağlıklı bireylerde ve/veya çeşitli klinik rahatsızlıkları olan bireylerde, farklı kulaklardan farklı parametrelerle yapılan uyarımların kardiyovasküler parametreler üzerindeki kısa ve uzun vadeli etkilerini araştıran araştırmalara ihtiyaç olduğu gözlemlenmiştir. Böylece, farklı klinik durumlar için auriküler VSU’nun daha spesifik ve etkili bir şekilde kullanılması sağlanabilir.
