AYAKTAN KEMOTERAPİ ALAN HASTALARIN BAKIM BAĞIMLILIĞI VE YAŞAM KALİTESİ İLE BAKIM VERENLERİN YÜKÜ

Ece DEVRİM, Sibel SEVİNÇ

Perspectives in Palliative & Home Care - 2026;5(2):219-229

İskenderun State Hospital, Oncology Department, İskenderun Hatay, Türkiye

 

Giriş /Amaç: Kanser, yaşam kalitesini etkileyen bir hastalıktır ve zamanla kanser hastaları bakıma bağımlı hale gelebilir. Bu çalışmanın amacı, ayakta tedavi gören kemoterapi hastalarının bakıma bağımlılığı ile yaşam kalitesi ve bakım verenlerin yükü arasındaki ilişkiyi incelemektir. Gereç ve Yöntem: Çalışmanın örneklemi, Devlet Hastanesi Poliklinik Kemoterapi Ünitesinde tedavi gören hastalardan oluşmuştur; çalışma grubu 116 hasta ve 116 bakım verenden oluşmuştur. Araştırma, kesitsel ve tanımlayıcı bir ilişki arama çalışması olarak yürütülmüştür. Veriler araştırmacı tarafından toplanmıştır; Hasta Bilgi Formu, Hasta Bakıcı Bilgi Formu, Avrupa Kanser Tedavi ve Organizasyon Komitesi Yaşam Kalitesi Ölçeği (EORTC QLQ -C30), Bakım Bağımlılığı Ölçeği (CDS) ve Zarit Bakım Yükü Ölçeği (ZCBS) kullanılarak, yazılı izin alınarak yüz yüze görüşmeler yoluyla toplanmıştır. Bulgular: CDS puanı ile EORTC QLQ -C30 alt ölçeğinden elde edilen genel yaşam kalitesi puanı (r= 0,531; p<0,001) ve ZCBS puanı (r= -0,411; p<0,001) arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir. EORTC QLQ -C30 QLS alt ölçeğinden elde edilen genel yaşam kalitesi puanı ile ZBVYS puanı arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur (r= -0.453; p<0.001). Sonuç: Hastaların bakıma bağımlılığının artması ve yaşam kalitesinin düşmesi, bakım yükünü de artırmıştır.