Nazile BEHBUDOVA, Lale KAZIMOVA, Keramettin YANIK
Journal of Immunology and Clinical Microbiology - 2026;11(1):1-93
Amaç: İdrar yolu enfeksiyonları, dünya genelinde en sık görülen bakteriyel enfeksiyonlar arasında yer almakta olup, hem ayaktan hem de yatan hasta grubunda önemli klinik ve epidemiyolojik sonuçlar doğurmaktadır. Etkin tedavi, etken patojenlerin doğru tanımlanması ve antibiyotik duyarlılıklarının belirlenmesine bağlıdır. Bu çalışma, Şeki Rayon Merkez Hastanesi'nde idrar örneklerinden izole edilen bakteriyel türlerin dağılımını ve antibiyotik duyarlılık profillerini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Bölgedeki bu kapsamda yapılan ilk çalışma olması açısından önemli bir yere sahiptir. Yöntem : Eylül 2024 - Nisan 2025 tarihleri arasında Şeki Rayon Merkez Hastanesi Mikrobiyoloji Laboratuvarı'na gönderilen toplam 85 idrar örneği incelenmiştir. Tüm örnekler koyun kan agarı ve EMB agarı üzerinde inkübe edilmiştir. Bakteri tanımlaması, Gram pozitif ve Gram negatif bakteriler için hazırlanmış test kitleri ile yarı otomatik sistem kullanılarak yapılmıştır. Antibiyotik duyarlılık testleri EUCAST standartlarına uygun olarak disk difüzyon yöntemi ile değerlendirilmiştir. Bulgular: Seksen beş idrar örneğinin 42'sinde (%49.4) mikroorganizma üretilmiştir. En sık izole edilen patojen Escherichia coli (%47,6) olup, dört suş (%20) genişlemiş spektrumlu beta-laktamaz (ESBL) pozitif bulunmuştur; bunlardan biri ayrıca kinolon ve aminoglikozidlere direnç göstermiştir. Hafnia alvei suşlarının tamamı penisilin ve sefalosporinlere dirençli bulunmuştur. Klebsiella spp. suşlarının birinde (%16,7) ESBL pozitifliği, bir diğerinde (%16,7) ise aminoglikozid ve sefalosporin direnci saptanmıştır. Proteus spp. suşlarından birinde penisilin direnci belirlenmiştir. Raoultella spp. suşları penisilin ve sefalosporinlere dirençli olup, bunlardan biri ayrıca aminoglikozidlere karşı da direnç göstermiştir. Citrobacter spp. suşlarının her ikisi kinolonlara dirençli bulunmuştur. Gram pozitif bakterilerde ise antibiyotik direncine rastlanmamıştır. Sonuç: Bulgular, Şeki bölgesinde İYE'nin kadınlarda daha sık görüldüğünü ve en yaygın izole edilen patojenin Escherichia coli olduğunu göstermektedir. Bazı suşlarda ESBL pozitifliği ve çeşitli antibiyotik gruplarına karşı direnç gözlenmiştir. Antibiyotik direncindeki artışın tedaviyi zorlaştırdığı dikkate alındığında, bölgede antibiyotik yönetiminin güçlendirilmesi ve düzenli antibiyogram testlerinin yapılması önerilmektedir. Bu sonuçların ampirik tedavi stratejilerinin optimize edilmesine ve akılcı antibiyotik kullanımına yönelik kararların şekillendirilmesine katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
