Gulşah Balaban, Yusuf Bilge
Yaşam Becerileri Psikoloji Dergisi - 2025;9(2):133-155
Bu çalışmada, baglanma stilleri ile akıllı telefon bagımlılıgı arasındaki ilişkide yaşantısal kaçınmanın aracı rolünün ve bu degişkenler arasındaki etkileşimlerin Gaussian Kısmi Korelasyon Temelli Ag Analizi ile incelenmesi hedeflenmiştir. Araştırmaya, yaşları 18 ile 64 arasında (Ort.=36.01, SS=12.99), %53.7'si kadın (n=248) ve %46.3'u erkek (n=214) olmak uzere toplam 462 kişi katılmıştır. Veriler, Akıllı Telefon Bagımlılıg ı Olçegi-Kısa Form, Baglanma Temelli Zihinsel Temsiller Olçegi ve Çok Boyutlu Yaşantısal Kaçınma Olçegi-30 ile toplanmıştır. Analizlerde Bagımsız Orneklemler t-testi, Ag Analizi (Gaussian Grafiksel Model) ve PROCESS Macro (Model 4) Aracılık Analizleri kullanılmıştır. Cinsiyete gore yapılan karşılaştırma analizinde, kadınların guvensiz baglanma, davranışsal kaçınma ve sıkıntıdan hoşlanmama duzeylerinin erkeklere gore anlamlı duzeyde yuksek oldug u, ancak guvenli baglanma ve akıllı telefon bagımlılıg ı puanlarında anlamlı bir fark bulunmadıg ı belirlenmiştir. Ag analizi sonucuna gore, erteleme ve sıkıntıdan kaçınma degişkenleri agda en merkezi ve yordayıcı dugumler olarak one çıkmıştır. Aracılık analizlerinde, guvenli baglanma ile akıllı telefon bagımlılıg ı arasındaki ilişkide ertelemenin aracı rolu tespit edilmiştir. Guvensiz baglanma ile akıllı telefon bagımlılıg ı arasındaki ilişkide ise hem erteleme hem de sıkıntıdan hoşlanmama degişkenlerinin aracı role sahip oldug u bulunmuştur. Bulgular, akıllı telefon bagımlılıg ının baglanma oruntuleri ve kaçınma temelli başa çıkma stratejileriyle yakından ilişkil i oldug unu gostermektedir. Bu dogrultuda, akıllı telefon bagımlılıg ına yonelik klinik ve onleyici mudahalelerde bireylerin baglanma oruntulerinin yanı sıra, erteleme ve sıkıntıdan kaçınma davranışlarına odaklanılmasının faydalı olacag ı duşunulmektedir.
