Duha İBRAHİMOĞLU, Aleyna MUHAN, Şükriye ÇALIŞKAN, Şehkar OKTAY, Esin AK
European Journal of Research in Dentistry - 2025;9(3):179-183
Amaç: Sisplatin, yaygın olarak kullanılan bir kemoterapötik ajan olmakla birlikte, oksidatif doku hasarı gibi yan etkileri nedeniyle terapötik potansiyeli önemli ölçüde sınırlanmaktadır. Bu çalışmanın amacı, baikalinin sisplatin kaynaklı parotis bezi hasarına karşı etkilerini araştırmaktır. Materyal ve Yöntemler: Yirmi sekiz yetişkin dişi sıçan rastgele dört gruba ayrıldı: Kontrol, Baikalin (BA), Sisplatin (CPDD) ve CPDD + BA. Kontrol ve CPDD gruplarına, taşıyıcı solüsyon olan dimetil sülfoksit (DMSO) günlük olarak intraperitoneal (i.p.) yolla verildi. Sisplatin (7 mg/kg, i.p.) deneyin ilk gününde tek doz olarak CPDD ve CPDD + BA gruplarına uygulandı. Baikalin (100 mg/kg, günlük, i.p.) ise BA ve CPDD + BA gruplarına verildi. Altıncı günde tüm sıçanlar sakrifiye edilerek parotis bezleri histolojik ve biyokimyasal analizler için toplandı. Bulgular: CPDD grubunda, sitoplazmik vakuolizasyon ve piknotik çekirdekler içeren hasarlı asiner ve kanal hücreleri, lümeninde salgı içeren genişlemiş kanallar ve vasküler konjesyon gözlendi. Ayrıca, bu grupta total oksidan seviyesi (TOS) ve oksidatif stres indeksi (OSİ) seviyeleri anlamlı derecede yüksek, total antioksidan seviyesi (TAS) anlamlı derecede azalmış olarak tespit edildi. CPDD+BA grubunda ise, baikalin tedavisi TAS, TOS ve OSİ seviyelerini CPDD grubuna kıyasla anlamlı şekilde tersine çevirdi. Ayrıca, CPDD grubuna kıyasla bu grubun parotis bezinde morfolojik hasarda belirgin bir iyileşme gözlenmiştir. Sonuç: Bulgularımız, baikalinin antioksidan özellikleri nedeniyle sisplatin kaynaklı toksisiteye karşı koruyucu bir etkiye sahip olabileceğini düşündürmektedir.
