Muhittin AKALIN, Mehmet Ekrem ZORLU, Emirhan AKYOL, Betül ÖĞÜT, Utku AYDİL, Metin YILMAZ, Mehmet DÜZLÜ
Gazi Medical Journal - 2026;37(4):524-532
Amaç: Submandibular bez, baş ve boyun kanserlerinde Level Ib boyun diseksiyonu sırasında rutin olarak çıkarılmaktadır. Bu çalışmada, onkolojik riskler göz önünde bulundurularak uygun hastalarda submandibular bezin korunmasının uygulanabilirliğinin değerlendirilmesi amaçlandı. Yöntemler: Bu retrospektif çalışmada, 2015-2024 yılları arasında Level Ib'yi içeren boyun diseksiyonu uygulanan baş ve boyun kanserli 175 hasta değerlendirildi. Tüm hastalarda Level Ib lenf nodlarının durumu değerlendirildi; submandibular bez tutulumu ise en az bir submandibular bezi eksize edilen hastalarda (n = 165) incelendi. Glandüler koruyucu ve bez koruyucu olmayan cerrahi uygulanan hastalar arasındaki genel sağkalım (OS) ve nükssüz sağkalım (RFS), oral kavite skuamöz hücreli karsinom (SCC) kohortunda (n = 125) Kaplan-Meier yöntemi ve log-rank testi kullanılarak karşılaştırıldı. Bulgular: En sık görülen histopatolojik tip SCC (%89,1) olup, en yaygın tümör lokalizasyonu oral kaviteydi (%72,0). Submandibular bez tutulumu 165 hastanın 1'inde (%0,6) saptandı. Oral kavite SCC kohortunda, bez koruyucu cerrahi (n = 12) ile glandüler koruyucu olmayan cerrahi (n = 113) arasında OS (p = 0,288) veya RFS (p = 0,936) açısından istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı. Sonuç: Submandibular bez tutulumu nadirdir ve dikkatle seçilmiş oral kavite SCC hastalarında submandibular bezin korunmasına yönelik cerrahi uygulanabilir bir seçenek olabilir. Onkolojik güvenilirliği ve fonksiyonel yararları daha net ortaya koymak ve bez koruma için hasta seçim kriterlerini belirlemek amacıyla daha geniş kapsamlı çalışmalara ihtiyaç vardır.
