KENAN ARSLAN, RECEP ÖZMERDİVENLİ, ÇİĞDEM YEKTAŞ, RECEP ERÖZ
Düzce Tıp Fakültesi Dergisi - 2016;18(2):54-59
Bu çalışmanın amacı akraba evliliği sıklığının araştırılması ve akraba evliliğine bağlı doğurganlık, çocuk ölümleri, genetik ve kronik hastalıkların belirlenmesidir. Çalışmaya Eskipazar ilçesinde ikamet eden 36, 9 yaş ortalaması olan 320 gönüllü bayan denek katıldı. Veri toplamak için 17 sorudan oluşan anket kullanıldı. Akraba evliliği sonucu gerçekleşmiş olan 224 canlı doğum dosyaları, ailelerinin verdiği bilgiler doğrultusunda sorgulandı. Analiz sonuçlarımıza göre çalışmamıza katılan 320 kadının 102’ sinin akraba evliliği yaptığı (%31, 8) ve toplam 224 çocuklarının olduğu belirlendi. Akraba evliliği yapan deneklerimizin % 52, 9’ u birinci derece, %27, 5’ i ikinci derece, %19, 6’ sı da üçünce derece ve daha uzak akraba idiler. Halen yaşayan ve akraba evliliği sonucu dünyaya gelen 224 çocuğun 24 (%10, 7) tanesinin genetik hastalık taşıdığı belirlendi. Çalışmamıza katılan 461 çocuk sahibi akraba evliliği yapmamış 218 bayanın çocuklarının %3, 7 (17 kişi)’ sinde genetik hastalık olduğu belirlendi. Akraba evliliği yapanlardaki ölü doğum oranı(%6, 6), yapmayanlara (%1, 5) oranla anlamlı derecede yüksekti. Sonuçlarımıza göre öğrenim düzeyi arttıkça akraba evliliği derecelerinde azalma gözlendi. Birinci derecede akraba evliliği yapan orta öğretim mezunu %79 iken, ikinci derece akraba evliliği yapanlarda %70, üçüncü derece ve daha üzerinde %66’ ya düştüğü belirlendi. Sonuç olarak; akraba evliliklerinin eğitim düzeyinin artışına bağlı azaldığının gözlenmesine rağmen ülkemizde önemli bir sağlık sorunu olarak gündemde kaldığını söyleyebiliriz. Akraba evliliklerinin neden olduğu sağlık sorunlarının giderilmesinde genetik danışma hizmetlerinin birinci basamak temel sağlık hizmetleri içinde yer alması gerektiğini ve akraba evliliği yapmış bireylere genetik danışma hizmetlerinin ücretsiz verilerek genetik merkezlerin sayılarının acil olarak artırılması gerektiğini düşünmekteyiz.
