MAXİMUS M TAEK, GERARDUS D TUKAN, BAMBANG E W PRAJOGO, MANGESTUTİ AGIL
Turkish Journal of Pharmaceutical Sciences - 2021;18(1):80-90
Amaç: Endonezya Batı Timor’unda Tetun etnik halkı tarafından kullanılan geleneksel antimalaryal bitkileri, yaygın oral ilaçlar olarak kullanılan bazı bitkilerin antiplazmodial aktivitelerini ve fitokimyasallarını belirlemek. Gereç ve Yöntemler: Antimalaryal bitkileri belirleyen alan çalışmasını takiben, antiplazmodiyal aktiviteyi test etmek ve seçilen bitki ekstraktlarından fitokimyasal bileşenleri belirlemek için laboratuvar çalışması yapılmıştır. Strychnos ligustrina bitkisinin odunsu kısımları, Calotropis gigantea, Fatuoa pilosa ve Neoalsomitra podagrica bitkilerinin kökleri, Cleome rutidosperma ve Physalis angulata bitkilerinin tamamı, Alstonia spectabilis, Alstonia scholaris, Jatropha curcas ve Plumeria alba bitkilerinin gövde kabukları ile Melia azedarach yaprakları etanol ekstrelerinin inhibitör potansiyelleri Plasmodium falciparum 3D7 suşunda in vitro koşullarda belirlendi. Ekstrelerin fitokimyasal içerikleri gaz kromatografisi-kütle spektrometresi ile analiz edildi. Bulgular: Tetun etnik halkının antimalaryal olarak kullandığı 50 bitki türü olduğu belirlendi. P. angulata, J. curcas ve A. spectabilis ekstreleri, sırasıyla 0,22, 0,22 ve 1,23 μg/mL IC50 değerleriyle güçlü antiplazmodiyal aktivite gösterirken, N. podagrica, A. scholaris, F. pilosa ve P. alba, sırasıyla 1,60, 15,46, 24,92 ve 36,39 μg/mL IC50 değerleriyle, ve C. rutidosperma, M. azedarach, S. ligustrina ve C. gigantea, sırasıyla 54,25, 63,52, 6391 ve 66,49 μg/mL IC50 değerleriyle zayıf antiplazmodiyal aktivite gösterdi. Fitokimyasal tanımlamanın verileri, bu 11 bitkinin alkaloitler, terpenoidler, steroidler, kumarinler, alkoller, tiyoller, fenolikler, aldehitler, yağ asitleri, esterler ve diğer bileşikleri içerdiğini gösterdi. Sonuç: Tetun etnik halkı tarafından yaygın olarak antimalaryal olarak kullanılan bitkilerin antiplazmodiyal aktivite gösterdiği kanıtlanmıştır.
