Fatih MİRZE, Cihat DEMİREL
Sağlık Bilimleri ve Klinik Araştırmaları Dergisi - 2026;5(2):205-217
Amaç: Bu çalışmanın amacı, bedensel engelli bireylerin aldıkları sağlık hizmetlerinde hasta merkezli bakıma ilişkin algılarını incelemektir. Gereç ve Yöntemler: Araştırma tanımlayıcı ve kesitsel desende yürütülmüştür. Veriler, Haziran - Ağustos 2025 tarihleri arasında çevrim içi anket yöntemiyle toplanmıştır. Örneklem yeterliliği G Power 3.1.9.7 ile değerlendirilmiş; alpha = 0.05 ve güç = 0.80 kabul edildiğinde, iki bağımsız grup karşılaştırması için minimum saptanabilir etki büyüklüğü d = 0.56, korelasyon analizleri için r = 0.28 olarak hesaplanmıştır. Çalışmaya 18 yaş ve üzeri, bedensel engeli bulunan ve araştırmaya katılmaya gönüllü 101 birey dahil edilmiştir. Veriler, Tanıtıcı Bilgi Formu ve 36 maddeden ve sekiz alt boyuttan oluşan Hasta Merkezli Bakım Ölçeği ile çevrim içi toplanmıştır. Ölçek 1 -5 arasında puanlanmakta ve yüksek puan daha olumlu algıyı göstermektedir. Veriler Mann -Whitney U, Kruskal -Wallis H ve Spearman korelasyon testleriyle analiz edilmiştir. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 29.81 +/- 9.91 yıl, engellilik derecesi ortalaması ise 67.59 +/- 18.70 olarak belirlenmiştir. Katılımcıların %66.30'unun erkek, %72.30'unun bekâr, %66.30'unun doğuştan bedensel engelli ve %63.40'ının düzenli spor yapmadığı saptanmıştır. Hasta merkezli bakım toplam puan ortalaması 3.39 +/- 0.94 olarak bulunmuştur. Alt boyutlar arasında en yüksek puan aile ve arkadaşlar boyutunda, en düşük puan ise fiziksel konfor boyutunda elde edilmiştir. Tanıtıcı değişkenlere göre hasta merkezli bakım toplam puanında anlamlı farklılık saptanmamıştır. Yaş ve engellilik derecesi ile hasta merkezli bakım puanları arasında anlamlı ilişki bulunmamıştır. Sonuç: Bedensel engelli bireylerin hasta merkezli bakım algılarının orta düzeyin üzerinde olduğu görülmüştür. Bununla birlikte fiziksel konfor boyutundaki görece düşük puan, sağlık hizmetlerinde erişilebilirlik, çevresel düzenlemeler ve bireyselleştirilmiş bakım uygulamalarının güçlendirilmesi gerektiğini göstermektedir.
