Erdem DURSUN, Ercan YUVANÇ, Miraç ATAMAN, Oğuzhan AKÇA
Developments and Experiments in Health and Medicine - 2026;40(2):220-227
Bu çalışmanın amacı, benign prostat hiperplazisi (BPH) hastalarında adrenerjik reseptör antagonistlerinin pupil fonksiyonu üzerindeki etkilerini değerlendirmek ve alpha1A-selektif bloker tamsulosin ile non-selektif bloker doksazosin arasındaki pupilometrik değişiklikleri karşılaştırmaktı. Bu retrospektif çalışmaya 158 erkek dahil edildi: 58 tamsulosin, 46 doksazosin ile tedavi edilen ve 54 sağlıklı kontrol grubu. Otomatik kantitatif pupillografi sistemi kullanılarak skotopik (0,04 lüks), mezopik (4 lüks) ve fotopik (50 lüks) koşullarda ve ışık kapatıldıktan sonra yapılan dinamik test sırasında pupil tepkileri ölçülmüştür. Demografik, klinik ve ilaçla ilgili değişkenler kaydedilmiş ve ilaç maruziyet süresi, İnternasyonal Prostat Semptom Skoru (IPSS) ile pupillometrik parametreler arasındaki korelasyonlar analiz edilmiştir. Her iki alpha?-bloker grubu da kontrol grubuna kıyasla istatistiksel olarak anlamlı derecede daha küçük statik ve dinamik pupil çapları sergilemiştir (p < 0,001). Skotopik koşullar altında, ortalama pupil çapı tamsulosin grubunda 4,24 +/- 0,72 mm, doksazosin grubunda 4,75 +/- 1,17 mm ve kontrol grubunda 5,30 +/- 1,03 mm idi (p < 0,001). Azalma, doksazosine göre tamsulosinde daha fazla idi (p = 0,033). Dinamik pupillometri ölçümlerinde, her iki ilaç grubunda da tüm zaman noktalarında tutarlı olarak daha küçük pupil boyutları görüldü; bu da sempatik dilator aktivitesinde bozulma olduğunu gösterdi. Tedavi süresi ve İPSS ile pupillometrik sonuçlar arasında anlamlı bir korelasyon bulunmadı. Hem tamsulosin hem de doksazosin, statik ve dinamik pupil tepkilerini zayıflatmaktadır; bu durum, irisin sempatik kontrolünde azalma olduğunu düşündürmektedir. Tamsulosin ile görülen daha belirgin skotopik daralma, ilacın alpha?A reseptörüne daha güçlü bir afiniteye sahip olduğunu desteklemekte ve intraoperatif floppy iris sendromu riskindeki artışla olan ilişkisine dair nicel kanıt sunmaktadır. Kantitatif pupillometri, katarakt cerrahisi öncesi değerlendirmede yetersiz pupil dilatasyonu riski taşıyan alpha?-bloker kullanıcılarını belirlemek için objektif bir preoperatif değerlendirme yöntemi olarak görünmektedir.
