BENZOFENON -3'ÜN GELİŞİMSEL VE METABOLİK YOLAKLARA ODAKLANAN İN SİLİKO TOKSİSİTE PROFİLLEMESİ

Mehmethan YILDIRIM, Neslihan OZDEMIR, Serap YALCIN AZARKAN, Habibe Sema ARSLAN UNAL

Ankara Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Dergisi - 2026;50(3):555-568

Kirsehir Ahi Evran University, Graduate School of Natural and Applied Sciences, Department of Molecular Biology and Genetics, Kirsehir, Türkiye

 

Amaç: Bu çalışma, kişisel bakım ürünlerinde yaygın olarak kullanılan bir ultraviyole (UV) filtresi olan Benzofenon -3'ün (BP -3) gelişimsel toksisite potansiyelini in siliko analizler kullanarak değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Gereç ve Yöntem: Benzofenon -3'ün toksikolojik özellikleri ProTox ve deTOX platformları kullanılarak tahmin edilmiştir. Gelişimsel toksisite değerlendirmesi gebeliğin birinci, ikinci ve üçüncü trimester dönemleri için modellenmiştir. Ayrıca BP -3'ün insan sitokrom P450 enzimleri (CYP1A2, CYP2C19, CYP2D6) ile potansiyel etkileşimleri moleküler kenetlenme analizleri ile araştırılmıştır. Sonuç ve Tartışma: Literatür verileri, BP -3'ün plasental bariyeri aşarak sistemik dolaşıma geçebildiğini göstermektedir. In siliko analiz sonuçları, özellikle gebeliğin ikinci trimesterinde yüksek gelişimsel toksisite potansiyelini (olasılık: 0.952) ortaya koymuştur. Moleküler kenetlenme analizleri BP -3'ün CYP1A2'ye güçlü bağlanma afinitesi sergilediğini ve CYP2C19 ile CYP2D6 enzimleri ile anlamlı etkileşimler oluşturduğunu göstermiştir. Toksisite katkı haritalaması ise toksisite ile ilişkili spesifik moleküler bölgeleri desteklemiştir.