Nermin Karakurt, Esra Çataltepe, Eda Çeker, Ayşe Fadıloğlu, Fatih Güngör, Hacer Doğan Varan
Türk Psikiyatri Dergisi - 2025;36(1):659-665
Amac: Sosyal kirilganlik; azalmis sosyal katilim, izolasyon ve kendi kendine yeterlilik kaybı ile tanımlanan, yasli bireylerde genel kirilganligin onemli bir boyutunu temsil etmektedir. Bu calismanin amaci, SKÖ'nün Turkceye uyarlanmasini saglamak ve toplumda yasayan yasli bireyler arasında psikometrik ozelliklerini degerlendirmektir. Yontem: Calismaya 65 yas ve uzeri 308 katilimci dahil edilmiştir. Demans, aktif malignite, enfeksiyon veya Turkce iletişimde guclük yasayan bireyler dislanmistir. Tüm katilimcilara kapsamlı geriatrik degerlendirme yapilmis ve demografik verileri ile kronik hastaliklari kaydedilmiştir. SKÖ, standart ceviri ve geri ceviri prosedurleri izlenerek Turkceye uyarlanmis ve anlasilabilirligi 15 katilimci uzerinde test edilmistir. Ölçeğin iç tutarliligi, faktör yapisi, degerlendiriciler arası ve degerlendirici içi guvenilirligi degerlendirilmistir. Yapı geçerliligi ise SKÖ puanlari ile geriatrik degerlendirme ölçütleri arasındaki korelasyonlar aracılığıyla incelenmistir. Bulgular: Katilimcilarin yas ortalamasi 74,8+/-6,2 yıl olup, %49'u (n=151) kadin ve %46,4'u (n=143) saglam, %34,1'i (n=105) prekirilgan, %19,5'i (n=60) kirilgan olarak saptanmistir. Sosyal kirilganligin kadinlarda, evlililerde ve haftada en az 1-2 gün 30 dakika egzersiz yapanlarda daha az oldugu gorulmustur. SKÖ puanlari depresyon ve klinik kirilganlikla pozitif; bilisssel fonksiyon ve günlük yasam aktiviteleriyle negatif yönde korelasyon gostermistir (p <0,001). Degerlendirici içi ve degerlendiriciler arası guvenilirligi mükemmel düzeyde (Kappa 0,85-0,90, p<0,001) saptanmistir. Cronbach alfa katsayisi 0,655 olarak bulunmustur. PCA, ölçeğin toplam varyansin %33,5'ini açiklayan tek faktörlü yapisini ortaya koymustur. Sonuç: SKÖ'nün Turkce versiyonu, yasli bireylerde sosyal kirilganligi degerlendirmek için geçerli ve guvenilir bir araç olup, klinik ve arastirma ortamlarinda güvenle kullanılabilir.
