Betül GÜMÜŞ, M. Emel ALPHAN
Fenerbahçe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi - 2025;5(3):414-422
Karbonhidratlar, insülin salınımını başlatan temel bileşenlerdir ve bir diyetteki glisemik indeks ve glisemik yük oranları, karbonhidrat içeren gıdaların tüketilmesinin ardından gerekli insülin miktarını dolaylı yoldan tahmin etmek için kullanılabilir. Ancak, insülin salınımı yalnızca karbonhidratlar tarafından değil, aynı zamanda diyetle alınan proteinler tarafından da uyarılmaktadır. Proteinler karbonhidratlarla birleştirildiklerinde, insülin seviyesinin yükselmesi ve gliseminin azalmasında sinerjik bir rol oynarlar. "Besin insülin indeksi", her bir besinin postprandiyal insülin cevabını değerlendirmek amacıyla geliştirilmiş bir kavramdır. Bu indeks, referans bir besin (glukoz veya beyaz ekmek) ile karşılaştırıldığında test edilen besinin postprandiyal insülin cevabını doğrudan ölçer. Karbonhidratlar genellikle glisemik indeksin ölçütü olarak kullanılsa da, insülin indeksi enerji kullanarak hesaplanır, bu nedenle az karbonhidrat içeren veya hiç karbonhidrat içermeyen besinlerin de değerlendirilebilmesine imkan tanır. Besinlerin insülinemik indeks değerlerinin doğrudan insülin salınımına dayandığı göz önünde bulundurulduğunda, özellikle obezite gibi durumlarla ilişkili insülin maruziyetinin değerlendirildiği çalışmalarda, insülinemik indeksin glisemik indeks oranından daha faydalı olabileceği düşünülmektedir. Bu derleme makale besin insülin indeksinin kan parametreleri üzerindeki etkilerini değerlendirmeyi amaçlamaktadır.
