Ayşe Hümeyra İSLAMOĞLU, Simay KUNDAKÇI, İrem BAŞÖREN, Esma SARI, Şevval US
İstanbul Gelişim Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi - 2026;10(28):191-207
Amaç: Bu çalışmanın amacı, beslenme eğitimi programının ebeveynlerin/bakım verenlerin beslenme bilgi düzeyi üzerindeki etkinliğini değerlendirmek ve serebral palsili (SP) çocukların beslenme durumunu değerlendirmektir. Yöntem: Çalışma, serebral palsili 2-18 yaş arası 19 çocuk ve ebeveynleri/bakım verenleriyle yürütülmüştür. Boy uzunluğu ve vücut ağırlığı, diz yüksekliği ve üst orta kol çevresi ölçümleriyle belirlenmiştir. Beslenme durumunu değerlendirmek amacıyla ebeveynlere anket uygulanmış, 24 saatlik besin tüketim kaydı alınarak BeBiS 8.2 programı ile Türkiye Beslenme Rehberi (TÜBER, 2022) referans alınarak değerlendirilmiştir. Beslenme bozukluğu riski Bozulmuş Beslenme Durumu ve Büyüme Riski Aracı (STRONGkids), yutma fonksiyonu ise Pediatrik Yeme Değerlendirme Aracı (PEDI-EAT-10) ile değerlendirilmiştir. Ebeveynlere beslenme eğitimi verilmiş, bilgi düzeyindeki değişimi ölçmek için eğitim öncesi ve sonrası 20 soruluk test uygulanmıştır. Eğitim, video kayıt yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Veriler tanımlayıcı istatistikler ve parametrik olmayan testler kullanılarak analiz edildi ve p<0.05 anlamlı kabul edilmiştir. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 19 çocuğun yaş ortalaması 7,9+/-3,6 yıl ve çocukların %10,5'i zayıf kategorisindedir. Çocukların TÜBER (2022)'e göre %63,2'sinde aşırı enerji ve yağ alımı görülürken kalsiyum, folik asit ve D vitamininin yetersiz alındığı görülmüştür. Ebeveynlere verilen beslenme eğitiminin etkinliği analiz edilmiştir. Ön test ortalama puanı 15,5 iken son test ortalama puanı 18'e yükselmiştir (p=0,009). Sonuç: Verilen beslenme eğitimi, ebeveynlerin beslenme bilgi düzeyini anlamlı şekilde artırmıştır. Serebral palsili çocukların ebeveynlerinin beslenme konusunda sürekli bilgi ve desteğe ihtiyaçları vardır. Bu nedenle, bu ailelerin gereksinimlerini karşılamak için multidisipliner ekipler tarafından beslenme eğitimi programları geliştirilip uygulanmalıdır.
