BESLENME OKURYAZARLIĞI İLE SAĞLIK SONUÇLARI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN KEŞFİ: BİBLİYOMETRİK BİR ANALİZDEN İÇGÖRÜLER

Hüseyin DEMİR, Çağla AYER

Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi - 2026;35(2):103-116

Izmir Katip Celebi University, Health Management Department, Izmir, Türkiye

 

Amaç: Kronik hastalıkların artan prevalansı ve sağlık sistemleri üzerindeki yükü, beslenme okuryazarlığı ile sağlık sonuçları arasındaki ilişkinin derinlemesine anlaşılmasını gerekli kılmaktadır. Bu çalışmanın amacı, beslenme okuryazarlığı ile sağlık sonuçlarının kesişim alanında öne çıkan temaları keşfetmek ve interaksiyonları incelemektir. Yöntem: Web of Science veri tabanı kullanılarak 51 adet bilimsel yayın elde edilerek bu yayınlar bibliyometrik analiz ile detaylı olarak incelenmiştir. Bibliyometrik analiz sürecinde bilimsel haritalama yöntemi kullanılmıştır. Yayınlara ilişkin tanımlayıcı bulgular frekans analizi ve kutu grafikleri ile ele alınmış, trend temalar ve interaksiyonlar ise bilimsel haritalama yöntemi ile elde edilmiştir. Alanda öne çıkan temaların belirlenmesinde tematik diyagram kullanılmıştır. Bulgular: Alanda öne çıkan ülkeler Amerika Birleşik Devletleri, Gana ve Endonezya iken, öne çıkan araştırma merkezi Mayo Clinic olmuştur. Beslenme ve diyetetik alanı ile halk sağlığı alanı beslenme okuryazarlığı ve sağlık sonuçları ilişkisi alanında baskın bilim alanları olarak öne çıkmıştır. Alanda öne çıkan baskın temalar, sağlık, eğitim ve davranış olarak bulunmuştur. Çalışma bulguları, bireylerde beslenme okuryazarlık düzeyinin artırılması ile sağlıklı beslenme davranışlarının oluşturulabileceği, bunun da olumlu sağlık sonuçlarını beraberinde getirebileceğini ortaya koymuştur. Sonuç: Beslenme okuryazarlığının sağlık sonuçlarının geliştirilmesinde önemli bir belirleyici olduğu anlaşılmıştır. Çalışma bulgularının kamu sağlığı politikaları ve eğitim müdahaleleri alanında önemli katkılar sağlayacağı düşünülmektedir.