Cengizhan ÇAĞLAR, Hasan Hüseyin KARA
Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi - 2026;15(1):76-89
Bu çalışmanın temel amacı, beslenme ve obezite konularında yayınlanan uluslararası literatürü bütüncül bir perspektiften ele alarak, söz konusu alanın geçmişten günümüze kadar olan değişimini analiz etmektir. Bu doğrultuda, beslenme ve obezite ile ilgili yapılan çalışmalar, nicel bir yöntem olan bibliyometrik analiz tekniğiyle değerlendirilmiştir. Çalışmada kullanılan veriler, Web of Science veri tabanından temin edilmiştir. Elde edilen verilerin analizi ise VOSviewer yazılımı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Ayrıca, bu çalışmanın kapsamına çeşitli sınırlamalar getirilmiştir. Çalışma, yalnızca beslenme ve diyetetik alanında yayımlanan beslenme ve obezite konulu makalelere odaklanmaktadır. Seçilen anahtar kelimeler yalnızca konuya dayalı olarak taranmış, böylece sadece beslenme ve diyetetik alanındaki araştırmaların analiz edilmesi sağlanmıştır. Bu bağlamda, Web of Science veri tabanından toplamda 11075 makale elde edilmiştir. Elde edilen verilerin analizi VOSviewer programı kullanılarak yapılmış ve bu sayede verilerin yıllar içindeki dağılımı ve değişiminin incelenmesinin yanı sıra ülkeler ve kurumlar tarafından yayımlanan doküman sayıları değerlendirilmiştir. Ayrıca, ortak yazarlık analizi, ülkeler arası atıf analizi, kurumlar arası atıf analizi, yazarlar arası atıf analizi ve anahtar kelimelerin birlikte bulunma analizi yapılmıştır. Yapılan analizler, Amerika Birleşik Devletleri'nin 4134 çalışma ile beslenme ve obezite araştırmalarında en fazla çalışma yapan ülke olduğunu ortaya koymuştur. Buna karşın, Türkiye bu alandaki literatüre 82 çalışma ile katkıda bulunmuş ve toplam çalışmaların yalnızca %0,74'ünü temsil etmektedir. Ayrıca, Türkiye'de beslenme ve obezite alanında gerçekleştirilen bibliyometrik analizlerin sınırlı olması nedeniyle, bu araştırma literatürdeki bu boşluğu doldurmak amacıyla yapılmıştır. Benzer çalışmaların yapılması, ileriye dönük araştırmaların gelişmesini kolaylaştıracak ve böylelikle hem ulusal hem de uluslararası akademik literatüre önemli katkılarda bulunacaktır.
