HATİCE GÖZAYDIN, İNCİ KÜÇÜKERCAN, MURAT ÖKTE, GÜLCAN BALOĞLU, NAZAN TUNÇBİLEK, ASUMAN ORÇUN
Journal of Turkish Clinical Biochemistry - 2004;2(1):35-40
Amaç: Bu çalışmada, kemik döngüsü belirteçlerinden β-C terminal telopeptid (β- CTX) ve N-terminal midfragman osteokalsin (OC) ölçümlerinin, postmenopozal dönemde kemik yoğunluk ölçümü (BMD) değerleri ile uyumu, osteoporoz (OP) tanısındaki rolü araştırılmıştır. Metod: Premenopozal sağlıklı 46 kadın (yaş ortalaması 30 ± 4 yıl) ile OP tedavisi almamış postmenopozal 76 kadın (yaş ortalaması 58 ± 8 yıl) çalışmaya alınmıştır. Postmenopozal grup BMD düzeylerine göre normal, osteopenik ve osteoporotik olarak 3 grupta incelenmiş; yine aynı grup menopoz sürelerine göre erken ve geç menopozal gruplara ayrılmıştır. Tüm olgularda serum β- CTX ve OC düzeyleri elektrokemiluminesans immunoassay yöntemiyle ölçülmüştür (Roche Diagnostics, Elecsys 2010). Bulgular: Postmenopozal kadınlarda β- CTX ve OC değerleri (medyanlar: 0.497 ve 29.25 ng/ml, sırasıyla) premenopozal gruba göre (medyanlar: 0.281 ve 19.44 ng/ml, sırasıyla) anlamlı yüksek bulunmuştur (p<0.0001, p<0.0006). BMD ölçümlerine göre normal, osteopenik ve osteoporotik grupların β- CTX ve OC değerleri bir diğerinden istatistiksel anlamlı farklılık göstermemiştir (p>0.05). Erken menopoz olguları için β- CTX ve OC değerleri sırasıyla 0.595 ve 35.27 ng/ml, geç menopoz olguları için ise 0.473 ve 23.43 ng/ml bulunmuştur. Uzayan menopoz süresi ile de (>5 yıl) β- CTX ve OC değerlerinin anlamlı olarak azaldığı görülmüştür (p< 0.05). Sonuç: Bu bulgular ile, kemik döngüsünün hızlı olduğu ancak kemik mineral dansitesinde değişikliklerin BMD ile saptanamadığı menopozun erken dönemlerinde, kemik yapım-yıkım hızının biyokimyasal belirteçlerle takibinin, gelişecek OP hızının öngörülmesinde faydalı olabileceği kanısına varılmıştır.
