BETA-LAKTAMAZLAR

ZEYNEP GÜLAY, A İREM TAŞKIRAN, OSMAN KAPLAN, M ÖZLEM SAYLAK

Developments and Experiments in Health and Medicine - 2001;15(4):343-358

Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Mikrobiyoloji ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı

 

Beta-laktam antibiyotikler gerek toplum gerekse hastane kökenli infeksiyonların tedavisinde kullanılan antibakteriyel ajanların başında gelmektedir. Ancak bu yaygın kullanıma paralel olarak bakterilerin de yeni direnç mekanizmaları geliştirdiği gözlenmektedir. Özellikle Gram negatif bakteri türlerinde önde gelen beta-laktam direnç mekanizması beta-laktamaz üretimidir. Günümüze kadar bildirilmiş 340 beta-laktamazdan en önemli ve güncel olanları plazmid-kökenli sefalosporinazlar, genişlemiş spektrumlu beta-laktamazlar ve metallo-beta-laktamazlardır. Bu beta-laktamazların Klinik Mikrobiyoloji laboratuvarlarında saptanmaları ile ilgili çeşitli güçlükler bulunmaktadır. Oysa ki bazı enzimlerin varlığının belirlenmesi antibiyotik duyarlılık test sonuçlarının değiştirilmesini gerektirmektedir. Beta-laktamazların saptanması ve bu konudaki bilgilerin güncel tutulması klinik mikrobiyologların görevi olmasına rağmen, beta-laktam antibiyotikleri sık kullanan klinisyenlerin de dirençli bakterilerin çoğalmasına yol açmayacak en uygun tedaviyi belirleyebilmeleri için; betalaktamazlar, neden oldukları direnç fenotipleri ve en sık rastlandıkları türler konusunda fikir sahibi olmaları gereklidir. Bu nedenle, bu derlemede önemli beta-laktamaz gruplarının tanıtılması amaçlanmıştır.