Şeyda ÇANKAYA, Burak YULUĞ, Ahmet ASLAN
Acta Medica Alanya - 2026;10(1):1-4
Beyin sıcaklığı, nörolojik bozukluklar için önemli sonuçlar doğuran, beyin fonksiyonunun aktif bir düzenleyicisi olarak giderek daha fazla kabul görmektedir. Bu yazı, beyin sıcaklığının moleküler, hücresel ve ağ düzeylerindeki rolünü inceleyerek, nöronal eksitabilite, sinaptik etki ve geniş ölçekli bağlantısallık üzerindeki etkisini vurgulamaktadır. Çünkü sıcaklıktaki küçük dalgalanmalar bile iyon kanalı dinamiklerini ve nöral sinyalizasyonu önemli ölçüde etkileyerek dikkat ve hafıza gibi bilişsel süreçleri etkileyebilir. Beyin sıcaklığındaki bozulmalar, nöroinflamasyon ve nörodejenerasyon ile yakından ilişkilidir. Lokalize hipertermi, oksidatif stresi, mitokondriyal disfonksiyonu ve nöronal hasarı şiddetlendirebilir. Bu bulgular, optimal termal dengenin nöronal bütünlüğün korunması için kritik olduğunu göstermektedir. Terapötik olarak, sıcaklık modülasyonunun -özellikle hipoterminin- metabolik talebi ve inflamasyonu azaltarak akut beyin hasarında nöroprotektif etkileri olduğu gösterilmiştir. Bununla birlikte, kronik nörodejeneratif durumlardaki rolü belirsizliğini korumaktadır. Bu alandaki en büyük sınırlama, in vivo olarak beyin sıcaklığını ölçmek için güvenilir, invaziv olmayan yöntemlerin eksikliğidir. Sonuç olarak, termodinamik prensiplerin nörobilime entegre edilmesi, nörolojik hastalıklar için yeni bilgiler, biyobelirteçler ve tedavi stratejileri sağlayabilir.
