ALPER TÜRKKAN, AHMET BEKAR
Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi - 2024;50(2):289-297
Nöronavigasyon sistemleri, ameliyat sırasında doğru anatomik oryantasyon ve güvenli rezeksiyon sağlamak için ameliyat öncesi görüntüleme verilerini kullanan bilgisayar destekli prosedürlerdir. Nöroşirürjide yaygın olarak kullanılmalarına rağmen, etkinlikleri ve güvenilirliklerine dair kanıtlar sınırlı kalmaktadır. Bu çalışmanın amacı intrakraniyal tümörlü hastalarda nöronavigasyon sistemlerine olan ihtiyacı, tümörün yeri ve boyutuyla ilişkisini ve sınırlamalarını incelemektir. Ocak 2021 ve Ekim 2023 tarihleri arasında kliniğimizde nöronavigasyon sistemleri kullanılarak ameliyat edilen intrakraniyal tümörlü 172 hasta üzerinde retrospektif bir analiz yapıldı. Hastalar tümör boyutuna göre iki gruba ayrıldı: <3 cm tümörü olanlar ve ≥ 3 cm tümörü olanlar. Ayrıca, supratentoryal, infratentoryal ve kafa tabanı gibi tümör lokasyonlarının yanı sıra yüzeysel ve derin yerleşimli tümör lokasyonlarına göre de sınıflandırma yapılmıştır. Nöronavigasyon sistemlerine duyulan ihtiyaç, ameliyat sırasında verilen 0 ila 2 arasında değişen bir skorlama ölçeği kullanılarak değerlendirilmiştir. Hastaların %49,4’ü erkek, %50,6’sı kadındı ve ortalama yaşları 52,9 ± 16,2 yıldı (dağılım 2-80 yıl). Nöronavigasyon sistemi kullanımı için ortalama toplam puan <3 cm tümörü olan hastalarda ve derin yerleşimli tümörü olanlarda anlamlı olarak daha yüksekti (p = 0.003). Nöronavigasyon ihtiyacı infratentoryal tümörlerde daha azdı. Cerrahi sırasında anatomik ve vasküler yapıların belirlenmesi nöronavigasyon kullanımına en fazla ihtiyaç duyulan cerrahi aşamaydı (n=172, %100). Çok değişkenli ikili lojistik regresyon analizi, tümör boyutunun ≥3 cm ve yüzeysel yerleşimin nöronavigasyon sistemlerine olan ihtiyacı belirleyen risk faktörleri olduğunu ortaya koydu. Supratentoryal ve derin yerleşimli tümörlerde anatomik ve vasküler yapıların belirlenmesi ve <3 cm tümörlerde cerrahi rezeksiyonun değerlendirilmesi nöronavigasyon sistemlerinin kullanımının gerekli olduğu alanlardır.
