CENGİZ ÖZTÜRK, KEMAL ALP NALCI, ONUR CEYLAN, İSMAİL MALKOÇ, MEHMET DUMLU AYDIN
Medical Records - 2020;2(2):28-33
Amaç: Steno-oklüziv karotis arter hastalığı baziler arterde yüksek kan basıncı, retrograd kan akımı, lüminal genişleme, vasküler duvar incelmesi, uzama, kıvrılma, vasküler remodelizasyon ve anevrizmalara sebep olabilir. Biz cinsiyetin bilateral arteria carotis communis ligasyonu sonucu oluşan histomorfolojik değişikliklerin derecesine olan etkisini araştırdık. Materyal ve Metot: Bu çalışma 7 dişi ve 7 erkek tavşan üzerinde yapılmıştır. Hem erkek hem de dişi tavşanlardan ikisi kontrol, diğerleriyse deney grubu olarak kullanıldı. Arteria carotis communis bifurkasyonunun hemen proksimalinden uygulanan kalıcı ligasyon, steno-oklüziv karotis arter hastalığını tekrarlamak için yapıldı. Hayvanlar üzerinde yapılan bu çalışmanın 3. haftasında baziler arter hacmi stereolojik yöntemlerle ölçüldü. Sonuçlar Mann-Whitney U testi ile karşılaştırıldı. Bulgular: Baziler arterlerde büyük oranda lüminal genişleme, duvar değişiklikleri (uzama, incelme, kıvrılma) ve dolikoektazik (uzama ve genişleme) değişiklikler tespit edildi. Baziler arterlerin ortalama hacmi erkek kontrol grubu tavşanlarında 3, 65 ± 0, 35 mm3, erkek deney tavşanlarında ise 4.96 ± 0.99 mm3 olarak değerlendirildi. Baziler arterlerin ortalama hacim değerleri dişi kontrol grubu tavşanlarında 3, 97 ± 0, 40 mm3, dişi deney tavşanlarında ise 6, 32 ± 1, 13 mm3 olduğu tespit edildi. Baziler arter genişlemesi dişi tavşanlarda erkeklerden gözle görülür derecede belirgindi (p<0.01). Sonuç: Bilateral arteria carotis communis ligasyonu, dişi tavşanlarda erkek tavşanlara göre daha belirgin luminal genişleme, duvar incelmesi, uzama, kıvrılma ve anevrizmalara sebep oluyor.
