Kübra UYAR ZEKEY, Fethi Sada ZEKEY
Hamidiye Medical Journal - 2026;7(3):158-164
Amaç: Gebelikte emzirme ve tandem emzirme, hem anneler hem de sağlık profesyonelleri için zorlu süreçlerdir; toplumsal tabular ve bilgi eksikliği, emzirmenin devamı konusunda çoğunlukla belirsizliğe yol açmaktadır. Bu çalışma, sağlık danışmanlığında kilit rol oynayan birinci basamak sağlık çalışanlarının gebelikte emzirme ve tandem emzirme konusundaki bilgi ve tutumlarını değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Gereç ve Yöntemler: Kesitsel tipteki bu çalışma, 209 birinci basamak sağlık çalışanı (aile hekimi, hemşire, ebe, paramedik) ile gerçekleştirilmiştir. Katılımcılara 36 sorudan oluşan bir anket uygulanmıştır. Anket; demografik veriler ile gebelikte emzirme ve tandem emzirme konusundaki bilgi ve tutuma yönelik maddeleri içermektedir. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 34,9 +/- 6,4 yıl olup %60,3'ü kadındır. Çoğunluğu (%68,9, n = 144) gebelikte emzirme ve tandem emzirme konusunda bilgi sahibi olduğunu belirtmiş; bu bilgi çoğunlukla hizmet içi eğitim yoluyla (%66,7, n = 96) edinilmiştir. Katılımcıların yaklaşık yarısı (%52,6, n = 110) gebelikte emzirme hakkında yeterince bilgi sahibi olduğunu düşünürken, yalnızca %28,2'si (n = 59) tandem emzirme konusunda bilgili olduğunu düşünmektedir. Bilgi testinde, literatürde yanlış olduğu bilinen ifadeler-"Gebelikte emzirme düşük riskini artırır" (%74,2, n = 155) ve "Gebelikte emzirmeye devam etmek düşük doğum ağırlığına neden olur" (%69,9, n = 146)-ifadeleri için en yüksek doğru cevap oranları bulunmuştur ancak katılımcıların %45'i (n = 95) literatürde doğru olduğu bilinen ''Emzirme döneminde gebe kalan kadınlarda anne sütünün bileşenleri değişir'' ifadesini en yüksek oranda yanlış cevaplamıştır. Bilgi puanları 0 ile 9 arasında değişmektedir (ortalama: 4,62 +/- 2,14). Bilgi puanları yaşın yükselmesi (p = 0,027) ve daha önce emzirme eğitimi almış olma ile (p = 0,003) anlamlı olarak artarken, cinsiyet, medeni durum, görev veya aile hekimliği deneyimiyle anlamlı ilişki göstermemiştir. Sonuç: Birinci basamak sağlık çalışanlarının gebelikte ve tandem emzirme konusundaki bilgi ve tutumlarında değişkenlik gözlenmiştir. Bu alanda yetkinliği artırmak için hedefe yönelik eğitim müdahaleleri ve müfredat geliştirilmesine ihtiyaç vardır.
