EYLEM ÖZAYDIN GÖKSU, AYLİN AYTEKİN, ŞENNUR DELİBAŞ KATI, ENDER UYSAL
Türk Beyin Damar Hastalıkları Dergisi - 2025;31(2):104-107
GİRİŞ ve AMAÇ: Çeşitli çalışmalar aort ark plaklarının tekrarlayan vasküler olaylarda rol oynadığını göstermiştir. Bu çalışmada, CIS nedeniyle takip edilen hastaların etiyolojisinde Bilgisayarlı Tomografi Anjiyografi (BTA) ile tespit edilen aort ark plaklarının rolünü göstermeyi amaçladık. YÖNTEM ve GEREÇLER: Retrospektif olarak tasarlanan çalışmamızda, iki yıllık süre boyunca yatarak tedavi gören 1819 iskemik inme hastasının verileri incelendi. TOAST sınıflamasına göre CIS ve CES tanısı alan hastalar çalışmaya dahil edildi. Aort arkındaki plaklar 3 puanlı bir skala ile değerlendirildi [derece 0= yok; derece 1= hafif; derece 2= şiddetli]. Tespit edilen aterosklerotik plaklar segmental bazda kalsifiye olmayan (derece 1a veya 2a) veya kalsifiye (derece 1b veya 2b) olarak sınıflandırıldı. Ek olarak, plaklar BT morfolojilerine göre 4 gruba ayrıldı: (1) Hiperdens plaklar, (2) Hipodens plaklar, (3) Her iki plağın kombinasyonu, (4) Ülserasyonlu / yüksek riskli plaklar > 4 mm. BULGULAR: Verileri tamamen mevcut olan toplam 244 hasta çalışmaya dahil edildi. Hastaların 109’u kadın, 135’i erkekti ve yaş ortalamaları 69,07±13,343 idi. Hastaların 136’sında CES, 108’inde CIS vardı. Aort arkında plaklar CES hastalarının 105’inde ve CIS hastalarının 64’ünde tespit edildi. CES hastalarında plak varlığı istatistiksel olarak anlamlıydı (P=,003). Yaşlı hastalarda plak varlığı da anlamlı olarak daha yüksekti (P<,001). BTA’da plak morfolojisine göre değerlendirildiğinde gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulundu (P=,010). Plak yüküne göre yapılan derecelendirmede en sık Grade1b gözlendi. Grade2a hiçbir grupta gözlenmedi. Plak yükü dikkate alındığında iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulundu (P=,001). TARTIŞMA ve SONUÇ: Aort arkı ateromu genel popülasyonda yaygın olarak görülmektedir. Bu plakların iskemik inme ve tekrarlayan inmelerdeki rolünü belirlemek için daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır.
