İrem KAFADAR, Melike CEYLAN
Humanistic Perspective - 2026;8(1):121-144
Bu araştırma, 6 Şubat 2023 tarihinde Türkiye'de meydana gelen depremleri yaşamış bireylerde bilinçli farkındalık, algılanan sosyal destek kaynakları ve travma sonrası büyüme (TSB) arasındaki ilişkileri incelemiştir. Veriler SPSS 27.0 programı kullanılarak analiz edilmiş; Pearson korelasyon analizi ve çoklu doğrusal regresyon analizi uygulanmıştır. Örneklem 172 kadın (%65,6) ve 90 erkekten (%34,4) oluşmaktadır. Katılımcılara Bilinçli Farkındalık Ölçeği (BİFÖ), Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği (ÇBASDÖ) ve Travma Sonrası Büyüme Envanteri (TSBE) uygulanmıştır. Korelasyon analizleri, TSB'nin bilinçli farkındalık, algılanan sosyal destek toplam puanı ve algılanan sosyal destek kaynaklarıyla pozitif ve anlamlı ilişkiler gösterdiğini ortaya koymuştur. Sosyal destek kaynakları arasında TSB ile en güçlü ilişki arkadaş desteği için elde edilmiştir. Çoklu doğrusal regresyon analizi sonucunda genel modelin anlamlı olduğu, ancak bilinçli farkındalık, aile desteği, arkadaş desteği ve özel kişi desteği birlikte modele alındığında yalnızca arkadaş desteğinin TSB'yi anlamlı biçimde yordadığı görülmüştür. Bulgular, depremzedelerde travma sonrası büyümenin hem bireysel farkındalık hem de ilişkisel destek kaynaklarıyla bağlantılı olduğunu; ancak sosyal desteğin kaynağının özellikle önemli olabileceğini göstermektedir. Bu sonuçlar, afet sonrası psikososyal müdahalelerde farkındalık temelli yaklaşımların arkadaş ve akran desteğini güçlendiren sosyal destek programlarıyla birlikte ele alınmasının yararlı olabileceğine işaret etmektedir.
