Kerim ŞENTÜRK, Özgün ONBAŞI
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi - 2026;11(2):404-413
Amaç: Bu çalışmanın temel amacı, bilinçli yeme davranışını değerlendirmek üzere geliştirilen Mindful Eating (Mind-Eat) Ölçeğinin Türkçeye uyarlanması ve bu ölçeğin geçerlik ile güvenirlik özelliklerinin ayrıntılı biçimde incelenmesidir. Bilinçli/Farkındalıklı yeme, bireyin açlık, tokluk, yeme motivasyonları ve yeme sürecine yönelik farkındalığını artırmayı hedefleyen bir yaklaşımdır. Bu bağlamda, söz konusu davranışın çok boyutlu yapısını kapsamlı biçimde değerlendirebilecek güncel bir ölçüm aracının Türkçeye kazandırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Araştırmaya 260 yetişkin birey katılmıştır. Ölçeğin Türkçe versiyonunun dil eşdeğerliği, çeviri-geri çeviri yöntemiyle sağlanmıştır. Ardından geçerlik ve güvenilirlik analizleri gerçekleştirilmiştir. Yapı geçerliğini değerlendirmek amacıyla açıklayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri uygulanmış; güvenilirlik düzeyi ise Cronbach alfa katsayısı ve test-tekrar test korelasyonlarıyla belirlenmiştir. Bulgular: Açıklayıcı faktör analizi, ölçeğin altı faktörlü bir yapıya sahip olduğunu göstermiştir. Doğrulayıcı faktör analizinden elde edilen model uyum indeksleri önerilen sınırlar içindedir (CFI = 0,923; RMSEA = 0,064). Ölçeğin iç tutarlılık katsayısı 0,79 olarak bulunmuş; test-tekrar test korelasyonları ise 0,77 ile 0,95 arasında değişmektedir. Sonuç: Mind-Eat Ölçeğinin Türkçeye uyarlanmış formu, bilinçli yeme davranışını değerlendirme konusunda Türkçe konuşan yetişkin popülasyonlar için geçerli ve güvenilir bir araç olarak belirlenmiştir. Ölçek, teorik kapsamının genişliği ve güçlü psikometrik yapısıyla Türkçe literatüre anlamlı bir katkı sağlamaktadır.
