YASEMİN ÖZKAN, SAADET CAN ÇİÇEK
Türk Diyabet Hemşireliği Dergisi - 2024;4(2):39-47
Amaç: Bu çalışmanın amacı bilişsel bozukluğu olan diyabetli yaşlılarda sosyal desteğin diyabet yönetimine etkisini belirlemektir. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma, Türkiye’deki bir kamu hastanesinin Geriatri Kliniği’nde yatarak tedavi alan ve bilişsel bozukluğu olan 113 diyabetli yaşlı ile kesitsel tipte gerçekleşmiştir. Veriler; Tanıtım Formu, Yaşlılar için Yeniden Düzenlenmiş Mini Mental Test, Diyabet Öz Bakım Aktiviteleri Anketi, Diyabet Bakım Profili Ölçeğinin “Destek Tutumları” alt boyutu ve KATZ Günlük Yaşam Aktiviteleri ölçeğiyle elde edilmiştir. Veriler ANOVA, Mann- Whitney U, Kruskal Wallis, Tukey testi ve Pearson korelasyon analizi ile p<0.05 anlamlılık düzeyinde değerlendirilmiştir. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 74.32±7.28 yıl, %56.6’sı kadın, diyabet tanı yılı 18.72±9.48 yıl, glikolize hemoglobin düzeyi 9.1±2.0 olarak belirlenmiştir. Diyabet Öz Bakım Aktiviteleri Ölçeği ortalama puanı 14.43±4.66, Diyabet Bakım Profili Ölçeği Destek Tutumları Alt Boyutuna ilişkin olarak beklenen sosyal destek ortalama puanı 4.83±0.92, alınan sosyal destek ortalama puanı 4.47±1.08 ve algıladıkları sosyal destek ortalama puanı 3.11±0.35, KATZ Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği ortalama puanı 8.27±3.31 olarak belirlenmiştir. Bilişsel bozukluğu olan diyabetli yaşlılarda çalışma durumu ve sosyal destek puanı arasında anlamlı ilişki bulunmuştur (p<0.05). Sosyal destek ile glikolize hemoglobin değeri arasında negatif yönlü anlamlı doğrusal bir ilişki belirlenmiştir (p<0.05). Sosyal destek ile KATZ günlük yaşam aktiviteleri puanı arasında negatif yönlü anlamlı doğrusal bir ilişki saptanmıştır(p<0.05). Sonuç: Sosyal destek bilişsel bozukluğu olan diyabetli yaşlılarda diyabet yönetimi üzerinde anlamlı bir etkiye sahiptir. Bireyin aldığı sosyal destek arttıkça, glikolize hemoglobin değeri ve bağımsızlık düzeyi azalmaktadır. Bilişsel bozukluğu olan diyabetli yaşlılarda sosyal desteğe sahip olmak, diyabetin olası komplikasyonlarının önlenmesinde ve yönetiminde önemli bir role sahiptir. Hemşireler bilişsel bozukluğu olan diyabetli yaşlıların sosyal destek sağlayıcılarına eğitim vererek diyabet yönetimini koordine edebilir ve gelişebilecek olası diyabet komplikasyonlarını önleyebilir
