PINAR UYSAL CANTÜRK, CEREN AKÇAM
Klinik Psikoloji Dergisi - 2025;9(1):106-115
Günümüzde Alzheimer hastalığı (AH) ve hafif bilişsel bozukluk (HBB) dünya üzerinde sayısız bireyi etkileyerek en yaygın nörodejeneratif hastalıklar arasında yerini almaktadır. Alzheimer hastalığı bellek işlevlerinden dil işlevlerine kadar geniş bir yelpazede bilişsel işlevleri etkilemektedir ve hastalığın ilerlemesi ile bireyler üçüncü şahısların yardımına ihtiyaç duyabilmektedir. Hafif bilişsel bozulma, bireylerin bilişsel işlevlerinde gözlemlenen bozulmanın en erken evresi olarak tanımlanabilir. HBB’de birden fazla bilişsel alanda bozulmalar gözlemlenebilirken bireylerin günlük yaşamlarında bir miktar işlevsellik gösterebildikleri görülmektedir. Ayrıca Alzheimer hastalığı ve HBB beynin bazı bölgelerinde (parietal lob, frontal lob, temporal lob) dejenerasyona neden olur ve hastalık ilerledikçe, bazı beyin bölgelerinde büzülmeler meydana gelebilir. Bu nedenle, Alzheimer hastalığı ve HBB tanısı almış bireylerin günlük aktivitelerini geliştirmek adına bir dizi müdahale tekniği ortaya çıkmıştır. Bilişsel rehabilitasyon, günlük yaşam aktivitelerini iyileştirmeye odaklanan bireyselleştirilmiş bir süreçtir. Ayrıca bilişsel rehabilitasyonun etkinliği, Alzheimer hastalığı ve HBB’nin etkilediği bilişsel alanlarda çeşitli araştırmacılar tarafından ortaya konmuştur. Farklı araştırmacılar, farklı bilişsel rehabilitasyon programlarının bireylerin hayatlarının bilişsel, sosyal ve psikolojik alanlarını etkili bir şekilde geliştirdiğini ortaya koymuştur. Bu nedenle bu alanyazın taraması, 2015 yılından sonra Alzheimer hastası olan ve HBB’li bireylere uygulanan bilişsel rehabilitasyon programlarının etkinliğini incelemeyi ve incelenen bulguları derlemeyi amaçlamaktadır.
