ERTUĞRUL EŞEL, M AKİF ÖZDEMİR, M TAYFUN TURAN, MUSTAFA BAŞTÜRK, HÜSEYİN KILIÇ, KADER KÖSE, ALİ SAFFET GÖNÜL, SEHER SOFUOĞLU
Psychiatry and Clinical Psychopharmacology - 2001;11(1):28-32
Amaç: Tartışmalı sonuçlar olsa da, lityum karbonatın hematopoetik hücreler ve özellikle beyaz kan hücrelerinin üretimini Artırdığı bildirilmiştir. Bu çalışmada lityumun beyaz küre hücreleri ve nötrofilik granülositlerin üretimini düzenleyen bir polipeptid büyüme faktörü olan granülosit koloni uyarıcı faktör (G-CSF)üzerine etkileri araştırıldı. Yöntem: Çalışmaya henüz hiç lityum kullanmamış18 (8 kadın, 10 erkek;yaş ortalaması: 36 ±7.9)ve uzun süredir lityum kullanmakta olan 20 (9 kadın, 11 erkek;yaş ortalaması: 37.4 ±9.5)bipolar hasta alındı. İlk gruptaki hastalardan lityum başlanmadan önce ve başlandıktan sonraki 1. ve 4. haftalarda hematolojik değerleri (beyaz küre, granülosit ve lenfosit sayıları, hematokrit ve G-CSF değerleri) tespit etmek üzere üç kez kan alındı. Uzun süreli lityum grubunda aynı ölçümler bir kez yapıldı. Bulgular: Kısa süreli lityum grubunda lityum başlanmasının 4. haftasındaki granülosit sayısı bazal değerlere oranla anlamlı biçimde artmış bulundu, ve bu artış G-CSF değerlerinde anlamlılık düzeyine ulaşmayan bir miktar artışla birlikteydi. Uzun süreli lityum grubundaki granülosit sayısı ise henüz lityum başlanmamış hastaların bazal değerlerinden farklı bulunmadı. Sonuç: Bipolar hastalarda lityum tedavisinin yol açtığı granülositozis yalnızca G-CSF aktivitesinin uyarılmasıyla açıklanamaz. Lityum tedavisine bağlı olarak artan granülosit sayısı uzun süreli tedavi boyunca normale dönüyor gibi görünmektedir.
