Sevcan ÖZ KAHVECİ, Aysun BABACAN GÜMÜŞ
Balkan Sağlık Bilimleri Dergisi - 2026;5(2):83-94
Amaç: Bu çalışmanın amacı, bipolar bozukluğu olan bireyler ve bakım verenlerinde psikoeğitim gereksinimleri ile yaşam kalitesini ve bu değişkenler arasındaki ilişkiyi incelemektir. Gereç ve Yöntem: Kesitsel nitelikteki bu araştırma, 149 bipolar bozukluğu olan birey ve 120 bakım veren ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın verileri "Bipolar Bozukluğu Olan Bireyleri Tanıtıcı Bilgi Formu", "Bakım Verenleri Tanıtıcı Bilgi Formu", "Psikoeğitim Gereksinimlerini Değerlendirme Formu" ve "Yaşam Kalitesi Ölçeği Kısa Formu" ile toplanmıştır. Bulgular: Bipolar bozukluğu olan bireylerin enerji, iştah, uyku ve cinsel sorunlarla başa çıkma konusunda en çok psikoeğitime ihtiyaç duydukları belirlenmiştir. Bakım verenlerin en çok psikoeğitime ihtiyaç duydukları konuların bipolar bozukluğun nedenleri, diğer tedavi yöntemleri, erken uyarı belirtileri ve yasal haklar olduğu belirlenmiştir. Bipolar bozukluğu olan bireylerde psikoeğitim gereksinim düzeyi toplam puanı ile yaşam kalitesinin bedensel (r= -0.198; p<0.05), ruhsal (r= -0.188; p<0.05), sosyal (r= -0.223; p<0.001) ve çevre (r= -0.225; p<0.001) alanları arasında istatistiksel olarak anlamlı, negatif yönlü ve çok zayıf düzeyde ilişki saptanmıştır. Sonuç: Bipolar bozukluğu olan bireyler ve bakım verenlerinin psikoeğitim gereksinimlerinin farklı alanlarda yoğunlaştığı ve bu gereksinimlerin karşılanmamasının yaşam kalitesi boyutlarını olumsuz etkilediği görülmektedir. Psikoeğitim gereksinimi arttıkça yaşam kalitesi azalmaktadır. Bu doğrultuda, hem bireyler hem de bakım verenler için gereksinimlere dayalı, kapsamlı ve yapılandırılmış psikoeğitim programlarının geliştirilmesi ve uygulanması, tedavi sürecinin etkinliğini artırarak yaşam kalitesinin iyileştirilmesine katkı sağlayabilir.
