PINAR HAMURCU
İstanbul Gelişim Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi - 2025;9(26):597-610
Amaç: Bipolar Bozukluk’ta (BB) duygusal yeme davranışlarının incelenmesi, ruh sağlığı ve beslenme ihtiyaçlarını etkili bir şekilde yönetmek için hedefe yönelik müdahaleler geliştirmek açısından önemlidir. Bu çalışma, BB ile duygusal yeme davranışı arasındaki ilişkiyi ve öz-bildirim ile nesnel ölçümler arasındaki farklılıkları araştırmayı amaçlamaktadır. Yöntem: Kesitsel ve tanımlayıcı nitelikteki bu çalışma, BB tanısı almış 43 hasta ile gerçekleştirilmiştir. Bilgi Formu, Bipolar Depresyon Derecelendirme Ölçeği (BDDÖ), Bipolar Bozukluk İşlevsellik Ölçeği (BBİÖ) ve Duygusal Yeme Ölçeği (DYÖ) yüz yüze görüşme yöntemiyle uygulanmıştır. Bulgular: Çalışmaya katılan 43 BB hastasının %58,1’i erkek olup, yaş ortalaması 26,93±10,29 yıl ve Beden Kütle İndeksi (BKİ) ortalaması 25,01±6,06 kg/m²’dir. Cinsiyet, yaş, BKİ, fiziksel aktivite veya uyku süresi, BB hastalarında DYÖ ve alt boyutları için ayırt edici faktörlerden değildir (p>0,05). BB hastaları, kaygı ve depresyon gibi olumsuz duygular esnasında daha az yeme eğiliminde olduklarını ve mutluluk gibi olumlu duygular esnasında ise daha fazla yeme eğiliminde olduklarını beyan etmişlerdir. Ancak bu öz-bildirimlerin aksine, BDDÖ’ye göre karma belirtiler (manik dönemler) "Uyaran Karşısında Kontrol" ile pozitif korelasyon göstermiştir (p=0,003) ve "Gerginlik Durumlarında Yeme" hem somatik depresif belirtiler (p=0,002) hem de psikolojik depresif belirtiler (p=0,005) ile pozitif korelasyon göstermiştir. Sonuç: Bu çalışma, BB hastalarında yeme davranışlarının öz-bildirim değerlendirmeleri ile objektif değerlendirmeler arasındaki farklılıkları vurgulamaktadır. BB hastaları olumsuz duygular sırasında yeme eğilimlerinin azaldığını ve olumlu duygular sırasında yeme eğilimlerinin arttığını beyan etmiş olsalar da, nesnel ölçümler bu öz-bildirimlerin aksini göstermiştir. Bu bulgular, bipolar bozukluğu olan bireylerde duygusal durumlarla ilişkili yeme davranışlarını değerlendirmek için objektif yöntemlerin kullanılmasının önemini vurgulamaktadır.