GÜLİN ÖZDAMAR ÜNAL, BEKTAŞ ÖNAL, GÖKÇE İŞCAN, İNCİ MELTEM ATAY
Genel Tıp Dergisi - 2022;32(3):350-357
Amaç: Akıl hastalığı olan birçok insan, sosyal ve nesnel dışlanmaya, ayrımcılığa ve damgalanmaya maruz kalmaktadır. Damgalanmaya en çok maruz kalan ruhsal hastalıklardan biri bipolar bozukluktur (BB). Bu çalışmanın amacı, BB hastalarının içselleştirilmiş damgalamalarını belirlemek ve algılanan sosyal destek, benlik saygısı ve klinik değişkenler arasındaki ilişkiyi ortaya koymaktır. Gereç ve yöntem: Bu kesitsel çalışma BB tanılı 103 hasta ile yürütülmüştür. Bu çalışmada veri toplamak için sosyodemografik form, Ruhsal Hastalıkların İçselleştirilmiş Damgalanması Envanteri (ISMI), Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği (RSE), Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği (MSPSS) kullanılmıştır. Bulgular: 103 hastanın yaş ortalaması 40.67±10.53 idi. Bu katılımcıların 46’sı (%44.7) kadındı. ISMI puanı, işsiz olanlarda bir işte çalışanlardan daha yüksekti (p=0.050). ISMI skorları açısından rezidüel semptomları olanlar, olmayanlara göre anlamlı olarak daha yüksek skorlara sahipti (p=0.001). İlaçlarını uyumsuzluğu olanların ISMI puanları, ilaçlarına uyumlu olanlara göre anlamlı olarak daha yüksekti (p=0.004). Depresyon sayısı (p<0.001; r=0.243) ve ilaç uyumsuzluğu (p<0.001; r=0.282) ile ISMI arasında pozitif korelasyon vardı. ISMI skoru ile RSE (r=-0.711; p<0.001) ve MSPSS (r=-0.384; p<0.001) arasında ise negatif korelasyon vardı. Çok değişkenli lineer regresyon analizinde düşük benlik saygısına sahip olanlar, arkadaşlarından daha düşük düzeyde sosyal destek bildirenler ve rezidüel semptomları olanlar arasında içselleştirilmiş damgalanma anlamlı olarak daha yüksekti. Sonuç: Damgalama, benlik saygısı ve sosyal destek arasındaki bağlantı ve bunların BB hastaları üzerindeki etkileri psikiyatrik bakım için önemli çıkarımlara sahiptir. Bipolar bozuklukta damgalanmanın olumsuz etkilerini azaltmaya yönelik doğrudan müdahaleler, hastalık sonuçlarını iyileştirme potansiyeline sahip olabileceğinden klinik olarak göz önünde bulundurulmalıdır.
