Hasan Bakay, Mukaddes Funda Şahin
Cukurova Medical Journal - 2025;50(4):1123-1134
Amaç: Bu çalışmada, Bipolar bozukluk (BB) tanılı bireylerde nevrotiklik, ilaç uyumu ve işlevsellik arasındaki ilişkilerin incelenmesi amaçlanmıştır. Ek olarak, ilaç uyumunun nevrotiklik ile işlevsellik arasındaki ilişkide aracı rolü araştırılmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışmaya 44 sağlıklı kontrol ile birlikte 71 BB hastası dahil edilmiştir. Katılımcılara Eysenck Kişilik Envanteri (EKE), Kısa İşlevsellik Değerlendirme Testi (KİDT) ve İlaç Uyum Derecelendirme Ölçeği (İUDÖ) uygulanmıştır. Anksiyete ve depresyon düzeyleri Hamilton Anksiyete (HAM-A) ve Depresyon (HAM-D) Derecelendirme Ölçekleri ile değerlendirilmiştir. Bulgular: BB hastaları, sağlıklı kontrollere kıyasla daha yüksek nevrotiklik puanlarına (ort. 2.,61 vs. 1.,66) ve daha kötü işlevselliğe (KİDT: 13.,70 vs. 7.,74) sahipti. Hasta grubunda nevrotiklik, işlevsellik ile orta düzeyde pozitif (r=.,43) ve ilaç uyumu ile negatif yönde ilişkiliydi (r= -.,28). İlaç uyumu, daha iyi işlevsellik ile güçlü bir ilişki gösterdi (r=-.,50). Mediyasyon analizinde yüksek nevrotikliğin daha düşük ilaç uyumunu yordadığı (standart beta= -0.,29) ve düşük uyumun daha kötü işlevsellik ile ilişkili olduğu (beta= -0.,35) görüldü; bu bulgular, nevrotiklik ile işlevsellik arasındaki ilişkinin ilaç uyumu üzerinde dolaylı olarak gerçekleştiğini gösterdi. Sonuç: Nevrotiklik, BB'de işlevselliği olumsuz etkilemekte ve bu etki düşük ilaç uyumu aracılığıyla dolaylı olarak ortaya çıkmaktadır. Bulgularımız, BB'de işlevselliği artırmaya yönelik tedavi planlamasında kişilik özelliklerinin dikkate alınması gerektiğini göstermektedir. Yüksek nevrotiklik düzeyine sahip hastalarda ilaç uyumunu artırmaya yönelik müdahalelerin işlevsellikle ilgili sonuçları olumlu etkileyebilir.
