DİLEK ASLAN, ŞEVKAT BAHAR ÖZVARIŞ, ÇİĞDEM ESİN, AYŞE AKIN
Journal of Clinical Practice and Research - 2006;28(4):172-182
Amaç: Bu çalışmanın temel amacı Ankara'da birinci sınıf üniversite öğrencileri arasında sigara ve alkol tüketim sıklığını ve etkileyen faktörleri ortaya koymaktır. . Gereç ve Yöntem: Hacettepe Üniversitesi Beytepe Kampüsünde yapılan ve kesitsel tipteki bu çalışmaya katılan 2,179 birinci sınıf öğrencisinden veri toplanmıştır. Araştırmaya katılma yüzdesi 82,5'dir (1,789 öğrenci). . Bulgular: Katılımcıların %59,9'u kadın; %52,2'si 19 yaş ve daha genç ve %97,3'ü evli değildir. Katılımcıların üçte birinden daha fazlası (%36,7) sigara içtiğini ve %52,3'ü de alkol tükettiğini ifade etmiştir. Erkek öğrenciler kızlara göre daha sık sigara içmekte ve alkol tüketmektedirler. Öğrencilerin büyük çoğunluğu (%80.1) sigara içmeye 17 yaşından önce başlamışlardır. Sigara içme sıklığı yaş arttıkça artmaktadır (OR=1,224; %95 GA =1,107-1,352; p<0.001). Alkol tüketimi sigara içme davranışı için bir risk faktörü olarak bulunmuştur (OR=4,574; p<0,001; %95 GA =3,141-5,191). Benzer olarak birinci sınıf öğrencilerinin alkol tüketim sıklığı da yaşa başlı olarak artmaktadır (OR=1,179, 95% GA =1,059-1,312; p=0,003). Sigara içen öğrenciler sigara içmeyen öğrencilere göre 4,032 kez daha sık alkol tüketmektedirler (%95 GA =3,135-5,186; p<0,001). Sık olarak barlara ve restoranlara gitmek hem sigara içimi (OR= 1,384; %95 GA =1,093-1,753; p=0,008) hem de alkol tüketimi (OR= 2,504; %95 GA =1,969-3,185; p<0,001) için bir risk faktörü olarak bulunmuştur. . Sonuç: Hacettepe Üniversitesi Beytepe Kampüsünde okuyan birinci sınıf öğrencileri arasında sigara ve alkol tüketimi prevalansı yüksek bulunmuştur. Alkol tüketimi ve sigara içimi arasında güçlü bir ilişki vardır ve katılımcıların çoğu bu iki riskli davranışı eşzamanlı olarak bildirmişlerdir. Bu nedenle sigara ve alkol tüketiminin önlenmesine odaklanan sağlığı geliştirme programlarının sadece üniversitenin birinci sınıfı için değil, yaşamın daha evvelki dönemleri için kurumsallaşması gereklidir. Üniversite öğrencileri arasında sigara içme ve alkol tüketimini etkileyen faktörlerin güvenli olmayan cinsel ilişki gibi diğer riskli sağlık davranışları ile ilişkisinin ortaya koyulabilmesi için izleme çalışmaları önerilmektedir. İzleme çalışmaları aynı zamanda öğrencilerin sigara içme ve alkol tüketme eğilimlerini de gösterecektir.
