Cihat ÖZTÜRK, Tuğba AVAN MUTLU
Bozok Tıp Dergisi - 2026;16(3):487-501
Amaç: Bu çalışma, Orta Anadolu'daki bir üçüncü basamak merkezde 2019-2024 yılları arasında idrar kültürü izolatlarında üropatojen dağılımını ve antimikrobiyal direnç trendlerini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Gereç ve Yöntemler: Toplam 16.220 idrar kültürü izolatı retrospektif olarak incelendi. Bakteri tanımlaması VITEK(R) 2 sistemi ile, antimikrobiyal duyarlılık testi VITEK(R) 2 AST kartları ve/veya Kirby-Bauer disk difüzyon yöntemiyle gerçekleştirildi. Sonuçlar EUCAST sınır değerlerine göre yorumlandı. İstatistiksel analizlerde Pearson ki-kare ve trend ki-kare testi kullanıldı. Anlamlılık eşiği p<0,05 olarak belirlendi. Bulgular: Tüm izolatlarda kadın hastalar %63,0-67,3 oranında baskındı. Gram-negatif bakteriler yıllık %68,0-83,4 oranıyla predominant olarak izlendi. COVID-19 pandemisiyle örtüşen 2020-2021 döneminde yoğun bakım kaynaklı izolatlar belirgin şekilde arttı (sırasıyla %32,1 ve %30,1). Escherichia coli en sık izole edilen üropatojen oldu; siprofloksasin direnci 2019'daki %51,2'den 2024'te %34,8'e gerilerken ertapenem direnci %1,0'dan %3,1'e yükseldi. Klebsiella pneumoniae 'de en endişe verici direnç artışı gözlemlendi: ertapenem direnci 2022'de %43,0'a, kolistin direnci %63,6'ya, seftazidim direnci 2024'te %96,8'e ulaştı. Acinetobacter baumannii çalışma boyunca neredeyse pandirençli profil sergiledi. Vankomisin dirençli Enterococcus faecium oranları 2020'deki %50,0'dan 2024'te %20,7'ye anlamlı biçimde geriledi (p<0,001); linezolid aktivitesini korudu (%0,0-3,7 direnç). Sonuç: Bu çalışma, özellikle karbapenem dirençli K. pneumoniae ve A. baumannii açısından giderek zorlaşan bir direnç tablosunu ortaya koymaktadır. Kuruma özgü antibiyogramların yıllık güncellenmesi, son çare ajanlara yönelik sistematik duyarlılık testlerinin uygulanması ve antimikrobiyal yönetim programlarının güçlendirilmesi acil gerekliliklerdir.
