SERAP ÖKSÜZ, GÜLSEREN PAMUK, DENİZ ALMAK
Smyrna Tıp Dergisi - 2025;10(1):1-9
Amaç: Bu çalışmanın amacı üçüncü basamak bir hastaneye başvuran hastalarda malnutrisyon ve sarkopeni taramasının değerlendirilmesidir. Gereç ve Yöntem: Kesitsel tanımlayıcı nitelikteki bu çalışmaya, bir üçüncü basamak hastanenin herhangi bir nedenle farklı polikliniklere başvuran 18 yaş ve üzeri hastaları dahil edildi. Katılımcılara; araştırmacılar tarafından geliştiren sosyo-demografik verilere yönelik 5 soruluk anket, 3 soruluk MUST (Malnutsiyon Universal Tarama Aracı-Malnutrition Universal screening Tool) ölçeği, 5 soruluk SARC-F (sarkopeni riski tarama ölçeği) ölçeği uygulandı. Elde edilen verilen SPSS 22.0 paket programı kullanılarak test edildi. Bulgular: Çalışmaya 306 kişi katılmıştır. Katılımcıların yaş ortalaması 65,46±12,52 (median: 68,00, min:18,00, maks: 89,00), %66,3’ü (n=201) kadın idi. Katılımcıların beden kitle indeksi (BKI) değerlendirildiğinde %3,9’unun (n=12) zayıf, %26,8’inin (n=82) normal kilolu, %41,8’inin (n=128) fazla kilolu ve %27,5’inin (n=84) obez kategoride olduğu görüldü. MUST malnutrisyon tarama ölçeğine göre katılımcıların %64,1’i malnutrisyon yönünden düşük riskli, %12.1’i orta riskli, %23.9’u ise yüksek riskli bulunmuştur. SARC-F sarkopeni riski tarama ölçeğine göre çalışmaya dahil edilenlerin %56,4’ü sarkopeni yönünden riskli bulunmuş olup, %43,6’sında sarkopeni riski tespit edilmemiştir Katılımcıların kronik hastalık durumları ile malnütrisyon ve sarkopeni riski varlığı değerlendirildiğinde; hipertansiyon ve kalp hastalığı olanların sarkopeni yönünden riskli olduğu tespit edilmiştir ve bu veri istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0.005). Malignite tanılı olan katılımcılarda da MUST skoruna göre malnütrisyon riski istatistiksel olarak yüksek idi (p<0.005). MUST ölçeğine göre malnutrisyon riski olanların %65,5’inde sarkopeni riski vardı ve bu sonuç istatistiksel olarak anlamlı idi. Tartışma: Bu çalışma, riskli bireylerde malnutrisyon ve sarkopeni riskinin yaygın olduğunu ve bu iki durumun sıklıkla bir arada görüldüğünü göstermektedir. MUST ve SARC-F gibi basit tarama araçları kullanılarak bu risklerin erken dönemde tespit edilmesi, kötü klinik sonuçların önlenmesinde kritik rol oynamaktadır. Bu bağlamda, yaşlı bireylerde ve risk altındaki özellikli hasta gruplarında beslenme durumu ve kas sağlığının düzenli olarak değerlendirilmesi, sağlık hizmetlerinin etkinliğini artırmada önemli bir adımdır.
