Elif Seren Tanrıverdi, Yusuf Yakupoğulları, Hasine Ak, Deste Ceylan, Barış Otlu
Mediterranean Journal of Infection Microbes and Antimicrobials - 2026;15(1):69-77
Staphylococcus aureus, hem toplum hem de hastanede enfeksiyona neden olan başlıca patojenlerden biridir. Bu etkene ait sürveyans verilerinin analizi, önleyici girişimlerin doğru planlanması adına önemlidir. Bu çalışmada bir üniversite hastanesinde Staphylococcus aureus suşlarının izolasyon sıklığının ve antimikrobiyal direnç özelliğinin son yıllarda bir değişim gösterip-göstermediğinin saptanması amaçlanmıştır. Bu kesitsel çalışmada, İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi'nde, Ocak 2019 ile Haziran 2025 tarihleri arasında izole edilen Staphylococcus aureus suşlarına ait veriler geriye dönük olarak toplandı. Suşların saptandığı hastaların demografik bilgileri ve izolatların antimikrobiyal direnç özellikleri çalışma kapsamında değerlendirildi. Yıllara göre suş ve direnç frekansındaki değişimler doğrusal regresyon ve eğilim analizi ile araştırıldı. Çalışmada, 861'i (%24,5) toplum kaynaklı ve 2653'ü (%75,5) hastane kaynaklı enfeksiyon etkeni olarak değerlendirilen toplam 3514 Staphylococcus aureus suşu incelendi. Tüm üremeler arasında Staphylococcus aureus'un ortanca prevalansı %9,96 idi ve yıllar içinde %9,2-11,57 arasında istatistiksel olarak anlamlı olmayan bir değişim gösterdi. Pandemi öncesi ve sonrası dönemler karşılaştırıldığında; hastane kaynaklı metisilin dirençli Staphylococcus aureus (MRSA) oranlarında anlamlı bir artış saptanırken (p < 0,05), toplum kaynaklı MRSA oranlarında anlamlı bir değişiklik gözlenmedi. Hastane izolatları arasında metisilin direnç oranı, çalışma süresince yaklaşık iki kat olmak üzere anlamlı artış gösterirken toplum kökenli suşlardaki artış anlamlı bulunmadı. Metisilin dirençli suşlarda, metisilin-duyarlılara göre kinolonlar, aminoglikozitler, makrolidler ve ko-trimoksazol başta olmak üzere birçok antimikrobiyale karşı anlamlı olarak iki ila yedi kat daha fazla direnç saptandı. Çalışma süresince amikasin, gentamisin ve eritromisin direnci anlamlı azalış gösterirken tetrasiklin ve klindamisin direncinde anlamlı artış bulundu. Saptanan veriler, Staphylococcus aureus'un prevalansında önemli bir değişim olmadığını ancak metisilin direncinin özellikle hastane kökenli suşlarda düzenli bir artış trendi göstererek yükseldiğini ortaya koymuştur. Birçok antibiyotiğe karşı daha yüksek direnç taşıyan bu suşların kontrol altına alınması öncelikli hedeflerden biri olmalıdır.
