SİBEL ALTUNIŞIK TOPLU, ÜNER KAYABAŞ, BARIŞ OTLU, YAŞAR BAYINDIR, YASEMİN ERSOY, FUNDA MEMİŞOĞLU
Mediterranean Journal of Infection Microbes and Antimicrobials - 2019;8(1):1-5
Giriş: Tüberküloz (TB), Mycobacterium tuberculosis’in neden olduğu, her organı etkileyebilen ama özeelikle akciğeri tutan bir hastalıktır. Son yıllarda, özellikle gelişmiş ülkelerde, kazanılmış immün yetmezliği olan kişilerde artışa bağlı olarak TB insidansı da artmıştır. Bu durum beraberinde ekstrapulmoner TB (EPTB) olgularında artışı getirmiştir. Bu çalışmada, İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi, Mikrobiyoloji ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı, Moleküler Mikrobiyoloji Laboratuvarı’nda M. tuberculosis üremesi olan EPTB olguları incelendi. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 01.01.2004 ve 31.12.2014 tarihleri arasında hastanemiz moleküler mikrobiyoloji laboratuvarında M. tuberculosis üremesi olan hastalar dahil edildi. Hastalar kültür üreme bölgelerine, aside dirençli basil (ARB)/polimeraz zincir reaksiyonu (PZR) pozitiflikleri, ilaç dirençleri ve mortalite durumlarına göre değerlendirildi. Bulgular: Çalışmaya 132 hasta dahil edildi. Hastaların, 41’i (%31, 1) erkek ve 91’i (%68, 9) kadındı. Yaş ortalaması 46, 4±18, 5 ve yaş aralığı 17-86 idi. Hastaların 48’i (%36, 4) TB lenfadenit, 23’ü (%17, 4) kas iskelet sistemi TB, 17’si (%12, 9) dissemine TB, 11’i (%8, 3) üriner TB, 11’i (%8, 3) abdominal TB, sekizi (%6, 1) TB menenjit, altısı (%4, 5) plevral TB, beşi (%3, 8) genital TB, üçü (%2, 3) deri TB idi. Aside dirençli basil pozitifliği; kas-iskelet sistem örneklerinde %21, 7, plevral örneklerde %16, 6, beyin omirilik sıvısı örneklerinde %12, 5, üriner sistem örneklerinde %9 ve lenf nodlarında %6, 2 idi. Deri, abdominal ve genital örneklerde ARB saptanmadı. Polimeraz zincir reaksiyon pozitifliği kas-iskelet sistemde %39, 1, plevral %33, 3, lenf nodunda %26, 5, genital %20 idi. Beyin omurilik sıvısı ve deri örneklerinde PZR pozitifliği yoktu. En az bir anti-TB ilaca direnç %20 idi. Mortalite değerlendirilebilen 56 (%42, 4) hastanın dokuzunda mortalite gelişti (%16, 1). Sonuç: Lenf bezi TB, hastalarımızda en sık görülen formdu. Ülkemiz verilerine göre plevra TB, EPTB’nin yaygın formlarından biridir. Ancak çalışmanın yapıldığı dönemde hastanemizde plevral biyopsi eksikliğine bağlı plevral EPTB düşük bulunmuştur. Ülkemiz gibi TB’nin endemik görüldüğü bölgelerde klinik bulgularla birlikte ayırıcı tanıda EPTB’nin akılda tutulması ve başta TB kültürü olmak üzere ARB, PZR gibi yöntemlerle tanının doğrulanması önemlidir.
