Muhammed Tahir TEKEN, Nur DEMİRBAŞ, Nazan KARAOĞLU
Genel Sağlık Bilimleri Dergisi - 2026;8(1):75-88
Siberkondri genel olarak "sağlık ve tıbbi web sitelerini ziyaret ederek sağlığının durumu ile ilgili asılsız endişe duymak" olarak tanımlanmaktadır. Bu çalışmada amaç bir tıp fakültesi hastanesine başvuran hastalarda siberkondri şiddeti ve sağlık okuryazarlığı düzeylerinin hastaların sosyodemografik özellikleri arasındaki ilişkinin belirlenmesidir. Tanımlayıcı, kesitsel çalışmada hastaneye herhangi bir nedenle başvurmuş 18-65 yaş aralığındaki 381 gönüllü hastaya yüz yüze görüşmeyle sosyodemografik bilgi formu, Siberkondri Şiddeti Ölçeği ve Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği uygulandı. İstatistiksel analizde p<0.05 değeri anlamlı kabul edildi. Katılımcıların ortalama yaşı 32.55+/-11.0 (min=18 maks=65) yıl, %32.54'ü (n=124) erkek, %53.28'i (n=203) yüksekokul/üniversite mezunuydu. Katılımcıların %57.48'i (n=219) hastalık ve şikayetleri ile ilgili internette her zaman araştırma yapıyor ve %33.85'i (n=129) internetten sağlıkla ilgili edinilen bilgilere güvenmiyordu. Cerrahi bir bölüme başvurmuş olanların (p=0.045), hastane ve doktor seçiminde internetten yararlananların (p=0.011), şikayetiyle ilgili internette araştırma yapanların (p<0.001), internetteki sağlıkla ilgili bilgilere güvenenlerin (p<0.001), tanısı konulmamış bir hastalığı olduğunu düşünenlerin (p=0.032) siberkondri şiddeti ölçeğinden aldığı puan daha yüksekti. Bekar olanlarda (p=0.004), dahili bir bölüme başvurmuş olanlarda (p=0.022), tanısı konulmamış bir hastalığı olmadığını düşünenlerde (p=0.002) ve genel sağlığını iyi tanımlayanlarda (p=0.004) sağlık okuryazarlığı daha yüksek idi. Sağlık okuryazarlığı ile siberkondri şiddeti arasında düşük derecede negatif yönde lineer bir korelasyon vardı (r= -0.165; p=0.001). Siberkondri şiddeti arttıkça sağlık okuryazarlığının azalması, siberkondriyi azaltmanın en iyi yolunun sağlık okuryazarlığını arttırmak olduğunu göstermektedir. İnternet kullanımının azaltılması ve bilinçli kullanımının teşvik edilmesi, internetin her zaman güvenilir bir bilgi kaynağı olmadığının öğretilmesi, hekime olan güvenin arttırılması siberkondriyi azaltmaktadır. Böyle bir yaklaşımın hekim hasta iletişiminde ve sağlık çıktılarında önemli etkiye sahip olabileceğini düşünmekteyiz.
