AYŞE DAĞISTAN, SEBAHAT GÖZÜM
TSK Koruyucu Hekimlik Bülteni - 2016;15(6):575-582
Kardiyovasküler hastalıklar (KVH), Dünya’da ve Türkiye’de morbidite ve mortalite nedenlerinin başında yer almaktadır. KVH risk faktörlerinin belirlenerek bu doğrultuda gerekli önlemlerin alınması ve özellikle değiştirilebilir risk faktörlerinin kontrol altına alınması mortalitenin azalması açısından oldukça önemlidir. Değiştirilebilir risk faktörlerinin kontrol altına alınabilmesi için bireylerin gerekli yaşam tarzı değişikliklerini yapması gerekmektedir. Bu noktada, özellikle birinci basamakta Toplum Sağlığı ve Aile Sağlığı Merkezi çalışanlarının bireylerde KVH risk faktörlerini fırsatçı ve sistematik bir şekilde taraması, bireye özel risk değerlendirmesi yaparak riskli davranışların (diyet, sigara içme vs.) değiştirilmesi ile ilgili danışmanlık sunması önemlidir. Bireylerin KVH risk düzeyini belirlemek için çeşitli risk değerlendirme sistemleri bulunmaktadır. Ulusal ve uluslararası güncel rehberlerde önerilen ve birinci basamakta kullanmaya elverişli olan risk değerlendirme araçlarından biri SCORE (Systematic Coronary Risk Evaluation) sistemidir. Toplumun ve bireylerin KVH riski azaltılabilmek için toplumda bireylere ulaşmada en önemli basamak olan Aile Sağlığı Merkezlerinde SCORE ya da güncel rehberlerde önerilen diğer risk değerlendirme sistemleri kullanılmalı, değiştirilebilir risk faktörlerine yönelik olarak bireylere ve topluma sağlıklı beslenme, sigara bırakma ve fiziksel aktivite danışmanlığı yapılmalıdır.